xs
xsm
sm
md
lg

เมื่อมือสื่อ "อนุทิน" สร้างนักวิชาการผี มาโปรโมตสินค้าไร้คุณภาพ

เผยแพร่:   ปรับปรุง:



ถ้าถามว่ารัฐบาลของนายอนุทิน ชาญวีรกูล เป็นรัฐบาลที่มั่นคงไหม ถ้านับจำนวน สส. ในมือพรรคร่วมรัฐบาลก็ต้องบอกว่ามั่นคง ตราบใดที่พรรคร่วมยังยกมือให้พร้อมกัน ฝ่ายค้านก็ล้มรัฐบาลด้วยการอภิปรายไม่ไว้วางใจไม่ได้

สิ่งที่ฝ่ายค้านทำได้ก็คือ อภิปรายด้วยข้อมูลและข้อเท็จจริง เปิดบาดแผลของรัฐบาลให้มากที่สุด เปิดเผยให้ประชาชนเห็นว่า ภายใต้รัฐบาลชุดนี้มีพฤติกรรมอะไรเกิดขึ้นบ้าง แม้จะเอาชนะด้วยเสียงในสภาไม่ได้ ก็ขอชนะด้วยความชอบธรรมในสายตาของประชาชน

รัฐบาลอาจจะยังอยู่ได้ แต่ความชอบธรรมไม่มีแล้ว

เรื่องนี้รัฐบาลอนุทินก็คงรู้ดี และคงมั่นใจอยู่ไม่น้อยว่า ยังมีฝ่ายอนุรักษนิยมกลุ่มหนึ่ง บรรดาอินฟลูเอนเซอร์ และสื่อบางค่ายคอยช่วยแก้ต่างแก้ตัวให้ บางคนเชียร์กันถึงขนาดว่า แม้อนุทินผายลมออกมาก็ยังบอกว่าหอม ในบรรดาแม่ยกคนสำคัญก็มีอัจฉราวดี วงศ์สกล ที่วางตัวเป็นผู้สันทัดกรณีทางการเมืองออกมาชมว่ารัฐบาลอนุทินเหมาะที่สุดในยุคนี้ แต่อย่างน้อยอัจฉราวดีก็ใช้ชื่อของตัวเอง คนอ่านรู้ว่าใครกำลังเชียร์ใคร

ที่ผมสนใจมากกว่าคือ สื่อบางค่ายที่วันนี้อุทิศตนเป็นปากเสียงให้รัฐบาล นอกจากเสนอข่าวด้านดีของรัฐบาลแล้ว ใครออกมาวิพากษ์วิจารณ์ก็มีคนเขียนตอบโต้ แล้วสื่อก็หยิบข้อเขียนนั้นไปขยายต่อ คนหนึ่งที่มีชื่อปรากฏอยู่บ่อย ๆ คือ ธารินี วรินทรากุล ซึ่งสื่อแนะนำให้คนอ่านรู้จักในฐานะ “นักวิชาการอิสระ” และบางครั้งก็มีคำว่า “ดร.” นำหน้าชื่อด้วย

เห็นวิธีทำงานอย่างนี้แล้ว ผมนึกถึงทองเจือ ชาติกิจเจริญ ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ทองเจือเคยเป็นสื่อมาก่อน เคยผ่านค่ายผู้จัดการมาด้วย ย้อนไปสมัยที่สนธิ ลิ้มทองกุล สู้กับระบอบทักษิณ ตอนนั้นเนวิน ชิดชอบ ยังไม่แยกจากทักษิณ ก็ได้ทองเจือนี่แหละสร้างกระบอกเสียงออกมาสู้กับเครือผู้จัดการทั้งบนดินและใต้ดิน ทองเจือจึงเป็นคนที่เนวินไว้ใจมาก วันนี้ทองเจือจึงถูกวางอยู่ข้างตัวอนุทินในฐานะที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี ก็เพื่อคอยกำกับอนุทินแทนเนวินอีกชั้นหนึ่ง

ที่ผมมองว่าทองเจืออยู่เบื้องหลังการสร้างนักวิชาการผีอย่างธารินี วรินทรากุล ก็เพราะผมเคยเห็นวิธีทำงานของทองเจือมาตั้งแต่ครั้งนั้น พอเดาทางกันออก มาวันนี้ เมื่อเห็นชื่อธารินีโผล่ขึ้นมาตอบโต้คนวิจารณ์รัฐบาล แล้วสื่อที่เชียร์รัฐบาลก็หยิบไปขยายต่อ ผมจึงมองเห็นวิธีทำงานแบบเดิม

แล้วธารินี วรินทรากุล เป็นใคร?

ผมตรวจสอบจากข้อมูลสาธารณะที่เข้าถึงได้แล้ว ยังไม่พบหลักฐานยืนยันตัวตนและคุณวุฒิของบุคคลชื่อนี้ ผมตรวจสอบลึกไปไม่ถึงทะเบียนราษฎร จึงยังฟันธงไม่ได้ว่าไม่มีคนชื่อนี้จริง แต่ผมมีเหตุให้สงสัยว่าเป็นนามแฝง เพราะคนที่ออกมาตรวจสอบคนอื่นและชี้นำสังคมในฐานะนักวิชาการ น่าจะเคยเขียนอะไร ศึกษาเรื่องอะไร หรือมีผลงานอะไรให้ตามกลับไปดูได้บ้าง ไม่ใช่อยู่ดี ๆ ก็ลอยมาเหมือนชื่อนี้ ถามคนในวงการวิชาการหลายคนก็ไม่มีใครรู้จักชื่อนี้มาก่อน

การตั้งชื่อสมมติ หรือที่ในโลกหนังสือเรียกกันว่านามปากกา ไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร ผมไม่ได้ติดใจว่าใครจะใช้นามแฝงเขียนหนังสือ แต่เมื่อมีทั้งคำว่า “ดร.” และ “นักวิชาการอิสระ” กำกับอยู่ โดยไม่มีใครบอกว่าเป็นนามแฝง คนอ่านย่อมเข้าใจได้ว่า มีคนชื่อธารินี วรินทรากุล จบปริญญาเอก และมีประวัติผลงานทางวิชาการที่กองบรรณาธิการตรวจสอบมาแล้วก็ช่วยเอาออกมาให้ดูหน่อย

แต่ต่อให้คนที่อยู่เบื้องหลังชื่อนี้จบปริญญาเอกจริง และทำงานวิชาการอยู่จริง ก็ยังมีคำถามต่อไปว่า เมื่อเอาคุณวุฒิของบุคคลจริงมาใส่ไว้หน้าชื่อสมมติ เพื่อให้คนอ่านให้น้ำหนักกับความเห็นทางการเมืองของคนเขียน สื่อควรบอกคนอ่านสักคำไหมว่าชื่อที่เห็นอยู่นั้นเป็นนามแฝง คนอ่านจะได้รู้ว่า เหตุที่ค้นประวัติผลงานของ “ดร.ธารินี วรินทรากุล” ไม่เจอ เพราะผลงานของเจ้าตัวอยู่ในอีกชื่อหนึ่ง

ธารินีอาจบอกว่า ตัวเองไม่เคยอ้างว่าเป็นด็อกเตอร์หรือเป็นนักวิชาการอิสระ สื่อเรียกกันไปเอง ถ้าเป็นอย่างนั้น คำถามก็ตกอยู่กับสื่อที่นำข้อเขียนไปใช้เต็ม ๆ อย่างสยามรัฐที่พาดหัวข่าวเรื่องประกันสังคมโดยใช้คำว่า “ดร.ธารินี” แล้วแนะนำในเนื้อข่าวว่าเป็น “นักวิชาการอิสระ” ไทยโพสต์ก็ใช้ทั้งสองคำในข่าวที่ธารินีวิจารณ์พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค ผมอยากรู้ว่า ก่อนจะใส่คำว่า “ดร.” ให้เขา กองบรรณาธิการรู้ไหมว่าเขาเป็นใคร จบปริญญาเอกจากไหน หรือเห็นสื่ออื่นเรียกอย่างไรก็เรียกตามกันไป

ยิ่งเมื่อไทยโพสต์นำข้อเขียนของธารินีที่ถามรักชนก ศรีนอก ว่าก่อนแชร์ข้อมูลได้ตรวจสอบอะไรบ้าง ผมก็อยากยืมคำถามของธารินีมาถามไทยโพสต์บ้างว่า ก่อนพิมพ์คำว่า “ดร.” นำหน้าชื่อธารินี ไทยโพสต์ตรวจสอบอะไรบ้าง?

ถ้าผมเข้าใจผิด ธารินี วรินทรากุล เป็นชื่อจริง และเจ้าของชื่อจบปริญญาเอกจริง ก็ชี้แจงได้ว่าจบจากไหน ศึกษาเรื่องอะไร มีผลงานอะไรให้คนที่อยากรู้ตามไปอ่าน การเปิดโฉมหน้าให้เห็นอย่างเดียวตอบได้เพียงว่าเจ้าของหน้าตานั้นเป็นใคร แต่คำถามที่ผมถามอยู่คือ คุณวุฒิและสถานะที่สื่อนำมาอ้างนั้นมีที่มาอย่างไร ถ้าเป็นนามแฝงก็บอกกันตรง ๆ แล้วค่อยมาคุยกันว่า การใช้คุณวุฒิกำกับชื่อสมมติโดยปล่อยให้คนอ่านเข้าใจว่าเป็นชื่อจริงนั้น เหมาะสมหรือไม่

ที่กล่าวมาก็เข้าใจนะครับว่า นี่เป็นสงครามข่าวสาร รัฐบาลต้องการคนช่วยตอบโต้ฝ่ายค้านและคนที่วิพากษ์วิจารณ์ จะให้โฆษกกับรองโฆษกรัฐบาลออกมาพูดทุกเรื่อง คนฟังก็รู้อยู่แล้วว่ารัฐบาลกำลังชมตัวเอง แต่พอคำชมรัฐบาลหรือคำตำหนิฝ่ายค้านออกจากปากคนที่สื่อเรียกว่า “นักวิชาการอิสระ” น้ำหนักในหูคนฟังก็ย่อมต่างกัน ตรงนี้แหละที่ทำให้คำว่า “อิสระ” มีค่าสำหรับคนทำโฆษณาการเมือง

แต่สินค้าไร้คุณภาพนั้น บางทียิ่งโฆษณาเก่ง คนก็ยิ่งรู้เร็วขึ้นว่าสินค้าแย่อย่างไร เพราะโฆษณาชวนให้คนลอง ส่วนคุณภาพ คนใช้เขาตัดสินเอง

สินค้าที่ชื่ออนุทิน ชาญวีรกูล ก็เช่นเดียวกัน คนที่ตัดสินคุณภาพคือชาวบ้านที่อยู่ใต้รัฐบาลนี้ทุกวัน ต่อให้คนเขียนคำโฆษณาเก่งกาจมาจากไหน ก็เปลี่ยนสิ่งที่ชาวบ้านประสบเจอไม่ได้