'อนุทิน' กรวดน้ำฝ่ายค้าน ยืนยันไทยไม่เสียเปรียบสหรัฐฯ จากข้อตกลง ART ด้านศิริกัญญาชี้มีพิรุธ ไม่เปิดรายละเอียด ขณะที่ผู้เลี้ยงสุกรหวั่นถูกซ้ำรอย FTA กระทบเกษตรกร
การลงนามแถลงการณ์ร่วมความตกลงการค้าต่างตอบแทน (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ระหว่างไทยกับสหรัฐฯ กลายเป็นประเด็นร้อนทางเศรษฐกิจและการเมือง หลังประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่าไทยจะยกเลิกภาษีศุลกากรทั้งหมดสำหรับสินค้านำเข้าจากสหรัฐฯ พร้อมเปิดตลาดสินค้าเกษตรเพิ่มเติมมูลค่ากว่า 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ขณะที่รัฐบาลยืนยันว่าไม่ได้เปิดตลาดเสรีทั้งหมด 100% และไม่ได้เสียประโยชน์จากข้อตกลงดังกล่าว อย่างไรก็ตาม การยืนยันจากรัฐบาลยังไม่สามารถคลายข้อกังวลของฝ่ายค้านและภาคเกษตรกรได้ โดยเฉพาะประเด็นรายละเอียดข้อตกลงที่ยังไม่เปิดเผยครบถ้วน ผลกระทบต่อสินค้าเกษตรในประเทศ และมาตรการรองรับผู้ประกอบการที่อาจได้รับผลกระทบ
นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ให้สัมภาษณ์ยืนยันว่า การลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทย-สหรัฐฯ (Joint Statement on ART) ประเทศไทยไม่ได้เสียประโยชน์จากการลงนาม เพราะหากประเทศไทยเสียประโยชน์ คงไม่มีใครตัดสินใจลงนาม โดยเรื่องนี้เป็นกระบวนการที่ดำเนินการมาเป็นระยะเวลาหนึ่งแล้ว และมีลักษณะเช่นเดียวกับความตกลงการค้าเสรี (FTA) หรือสัญญาการค้ากับประเทศและภูมิภาคอื่น ๆ
นายอนุทินขอให้ประชาชนเชื่อมั่นว่า รัฐบาลคำนึงถึงผลประโยชน์ของประเทศไทยเป็นสำคัญ ไม่ได้นำผลประโยชน์ของสองประเทศมาเปรียบเทียบว่าใครได้มากกว่าหรือน้อยกว่า แต่เป้าหมายคือการทำให้ประเทศไทยได้รับประโยชน์สูงสุด พร้อมย้ำว่าไม่มีการเจรจาใดที่ทุกฝ่ายจะได้หรือเสียประโยชน์เพียงฝ่ายเดียว โดยข้อตกลงกับสหรัฐฯ เป็นการเปิดโอกาสให้คนไทยมีทางเลือกในการบริโภคสินค้าบางประเภทมากขึ้น
นายกรัฐมนตรีระบุด้วยว่า สหรัฐฯ เป็นประเทศที่มีประชากรเกือบ 400 ล้านคน และมีกำลังซื้อสูง ขณะที่ประเทศไทยมีประชากรราว 70 ล้านคน แต่มีจุดแข็งด้านสินค้าเกษตรและอาหาร ซึ่งสามารถส่งออกไปยังตลาดขนาดใหญ่ได้มากขึ้น โดยสหรัฐฯ ยังเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดและเป็นตลาดที่ไทยได้เปรียบดุลการค้าอย่างมาก
“คนที่ตั้งใจจะมานั่งดูว่าประเทศไทยได้ประโยชน์น้อยกว่าอเมริกา ผมก็เห็นหลายคนซึ่งส่วนใหญ่ก็อยู่ตรงข้ามรัฐบาลทั้งนั้น เราก็กรวดน้ำไปให้เขาเถอะครับ เขาไม่เข้าใจ นี่คือ เหตุผลที่เขาไม่ได้บริหารประเทศ ดังนั้นขอให้มั่นใจว่ารัฐบาลไทย ไม่ว่าจะไปมีข้อตกลงพันธกรณีกับใคร เราคำนึงถึงประโยชน์ประเทศไทย คนไทย ธุรกิจ เกษตรกร ซึ่งกรณีสหรัฐอเมริกาเรานึกถึงเกษตรกรที่มีจำนวน 10ล้านคน ของไทยมากที่สุด”นายอนุทินกล่าว
ด้าน นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกฯและรมว.พาณิชย์ ชี้แจงว่า ประเทศไทยไม่ได้เปิดตลาดให้สหรัฐฯ 100% และการเปิดตลาดยังมีสัดส่วนไม่ถึง 100% ด้วยซ้ำ โดยที่ผ่านมาไทยเปิดตลาดให้ประเทศอื่นมากกว่าสหรัฐฯ เช่น กลุ่มประเทศอาเซียน รวมถึงออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ซึ่งมีความตกลงเปิดตลาดเสรีระหว่างกันมาแล้วกว่า 20 ปี สำหรับผลที่จะเกิดขึ้นหลังจากนี้ สินค้าจากสหรัฐฯ จะเข้ามาแข่งขันในประเทศไทยได้มากขึ้น แต่ผู้ที่ได้รับประโยชน์คือผู้บริโภคและผู้ประกอบการ เพราะมีทางเลือกในการซื้อสินค้าเพิ่มขึ้น โดยยกตัวอย่างกรณีการนำเข้าเนื้อวัวจากออสเตรเลีย และการเปิดให้นำเข้าเนื้อจากสหรัฐฯ ภายใต้โควตาที่กำหนด ทำให้ผู้บริโภคสามารถเลือกซื้อสินค้าได้ตามความต้องการ ส่วนสินค้าบางตัวที่ยังมีความอ่อนไหว ก็ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถนำเข้าได้ทันที จะต้องมีมาตรการควบคุม หรือจำกัดโควตาเพื่อดูแลผู้ประกอบการไม่ให้มีผลกระทบต่อกรณีที่เปิดให้การนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ
ขณะที่ นางสาวศิริกัญญา ตันสกุล สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาชน แสดงความคิดเห็นว่า การลงนามแถลงการณ์ร่วม ART ระหว่างไทยกับสหรัฐฯ เป็นเรื่องที่ผิดปกติเมื่อเทียบกับการลงนามข้อตกลงทางการค้าครั้งอื่น ๆ เนื่องจากโดยปกติภายหลังการลงนามจะต้องมีการเปิดเผยรายละเอียดและสาระสำคัญของข้อตกลงต่อสาธารณะ รวมถึงบนเว็บไซต์ของทำเนียบขาว โดยยกตัวอย่างข้อตกลงการค้าระหว่างสหรัฐฯ กับมาเลเซียและบังกลาเทศ ซึ่งมีการเปิดเผยรายละเอียดและสาระสำคัญอย่างชัดเจน แต่กรณีของประเทศไทยกลับยังไม่มีรายละเอียดปรากฏอย่างเพียงพอ ทั้งจากฝั่งสหรัฐฯ และรัฐบาลไทย
น.ส.ศิริกัญญา กล่าวต่อว่า หากเรายึดตามกรอบข้อตกลงที่นายอนุทินเคยเซ็นไว้เมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว จะเห็นได้ว่ามีรายละเอียดค่อนข้างเยอะ เช่น จะมีการลดภาษีนำเข้าให้เหลือ 0% ใน 99 รายการ ขณะที่สหรัฐฯ จะมีการยื่นอัตราภาษีนำเข้าอยู่ที่ 19% และยังมีการพูดถึงมาตรการกีดกันทางการค้า ที่ไม่ใช่เรื่องของภาษี ไม่ว่าจะเป็นยานยนต์ อุตสาหกรรมยา อุตสาหกรรมดิจิทัล หรือโทรคมนาคม ซึ่งมีการลงรายละเอียดไปจนถึงตัวเลขเม็ดเงินว่า เราจะซื้อของจากสหรัฐอเมริกาเพิ่มขึ้น มีอะไรบ้าง หรือแม้แต่กากข้าวโพด เม็ดถั่วเหลืองเลี้ยงสัตว์ แต่ครั้งนี้กลับไม่มีการพูดถึงรายละเอียดอะไรเลยจากฝั่งไทย
น.ส.ศิริกัญญา กล่าวด้วยว่า ไม่เข้าใจ ถ้ามีการเซ็นว่า ห้ามเปิดเผยความลับหรือสัญญาการรักษาความลับ (NDA) ระหว่างไทยกับสหรัฐฯ แต่เหตุใดผู้นำสหรัฐฯ สามารถเปิดเผยได้ ซึ่งเป็นรายละเอียดที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง แต่ทางการไทยกับกระมิดกระเมี้ยนที่จะไม่เปิดเผยอะไร ซึ่งต่างจากกรณีที่นายพิชัย ชุณหวชิร อดีตรองนายกรัฐมนตรี และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะหัวหน้าคณะพูดคุย ก็เคยไปลงนามมาแล้ว แม้ว่าจะไม่บรรลุข้อตกลง แต่ก็มีการเปิดเผยรายละเอียดมาโดยตลอด แต่รอบนี้กลับเงีย ทำให้เกิดข้อกังวลว่า ได้มีการเตรียมความพร้อมอะไรไว้ล่วงหน้าหรือไม่ เพราะก่อนหน้านี้สภาก็เคยมีการตั้งคณะกรรมาธิการ แต่พบว่า หลายหน่วยงานที่มาชี้แจง กลับไม่ได้รับข้อมูลด้วยซ้ำ รัฐบาลจึงควรเริ่มเปิดเผยรายละเอียดบางส่วนได้แล้ว เพื่อให้ประชาชนเกิดความมั่นใจว่า การเจรจาครั้งนี้ประเทศไทยได้ประโยชน์สูงสุดจริงๆ เพื่อนำไปสู่การค้าการลงทุนที่ดีขึ้น และมูลค่าเพิ่มขึ้น
ขณะที่ภาคเอกชนด้านปศุสัตว์เริ่มแสดงความกังวลต่อผลกระทบจากข้อตกลงดังกล่าว โดยนายสิทธิพันธ์ ธนาเกียรติภิญโญ นายกสมาคมผู้เลี้ยงสุกรแห่งชาติ เปิดเผยว่า ภายหลังไทยและสหรัฐฯ ลงนามแถลงการณ์ร่วมเกี่ยวกับความคืบหน้าของ ART สมาคมฯ มีความกังวลว่ารัฐบาลอาจเปิดให้นำเข้าเนื้อสุกรจากสหรัฐฯ โดยไม่ได้ผ่านการหารือและเห็นชอบจากผู้เกี่ยวข้อง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อเกษตรกรผู้เลี้ยงสุกรไทยอย่างมาก สมาคมฯ จึงเตรียมประชุมเร่งด่วนเพื่อหารือสถานการณ์และกำหนดท่าทีร่วมกัน ก่อนจัดทำหนังสือถึงกระทรวงพาณิชย์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และกระทรวงสาธารณสุข เพื่อสะท้อนข้อกังวลและขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาผลกระทบอย่างรอบด้าน
นายสิทธิพันธ์ กล่าวว่า สำหรับข้อกังวลด้านความปลอดภัยอาหารมีประเด็นสารเร่งเนื้อแดง โดยเฉพาะแรคโตพามีน (Ractopamine)ซึ่งสหรัฐฯอนุญาตให้ใช้ในการเลี้ยงสุกรภายใต้ข้อกำหนดของประเทศ ขณะที่ไทยห้ามใช้สารดังกล่าวในการเลี้ยงสัตว์ เนื่องจากมีข้อกังวลด้านสุขภาพผู้บริโภคจึงเกรงว่าการเปิดตลาดอาจนำไปสู่การผ่อนคลายมาตรฐานด้านสุขอนามัยและความปลอดภัยอาหารของไทย ส่วนผลกระทบด้านราคา การเปิดนำเข้าเนื้อสุกรจากสหรัฐฯจะเพิ่มแรงกดดันต่อเกษตรกรที่มีต้นทุนการผลิตสูงอยู่แล้ว ปัจจุบันราคาสุกรมีชีวิตหน้าฟาร์มอยู่ที่ประมาณ 72บาทต่อกิโลกรัม เมื่อหักค่าขนส่งบางรายได้รับเงิน 68 บาทต่อกิโลกรัม ขณะที่ต้นทุนการผลิตของเกษตรกรรายย่อยสูงกว่า 71 บาทต่อกิโลกรัม ทำให้มีความเสี่ยงขาดทุน หากราคาถูกกดต่ำลงอีก
นอกจากนี้ยังมีความกังวลว่า การเปิดนำเข้าเนื้อสุกรจากสหรัฐฯ อาจซ้ำรอยผลกระทบจากความตกลงการค้าเสรี (FTA)ที่ไทยทำกับออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ซึ่งทำให้เนื้อวัว นม และผลิตภัณฑ์นมจากต่างประเทศเข้ามาแข่งขันกับสินค้าไทย โดยเฉพาะเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมที่ยังเผชิญปัญหาด้านราคาและการรับซื้อน้ำนมดิบ จึงเป็นบทเรียนที่ภาคเกษตรกรกังวลว่าจะเกิดขึ้นกับอุตสาหกรรมสุกรไทย

