#เชียงราย-หลังเครือข่ายประชาชนและองค์กรเอกชนไทยชี้มีเหมืองทองผุดขึ้นเต็มแม่น้ำโขงในฝั่ง สปป.ลาว ตั้งแต่ตรงกันข้ามเชียงของไปจนถึงเมืองปากแบงไม่ต่ำกว่า 15 จุด ล่าสุดสื่อวิทยุและโทรทัศน์ในแขวงบ่อแก้วออกมตอบโต้ว่าเป็นข้อมูลเท็จ อ้างเจ้าหน้าที่ไปตรวจแล้วเป็นแค่การขุดทรายมาก่อสร้างถนนและอาคาร วอนอย่าบิดเบือน ด้านนักวิชาการ-นักอนุรักษ์ไทยยันไม่บิดเบือน แฉพิรุธขุดมาก่อสร้างทำไมไม่มีกองทรายแถมเกลี่ยกลับคืนแม่น้ำและไม่มีรถขนทรายเขาออกอีกด้วย
กรณีเครือช่ายภาคประชาชนและองค์กรเอกชนในประเทศไทยออกมาเปิดเผยว่าปัจจุบันได้มีเหมืองทองคำขนาดเล็กถูกสร้างขึ้นริมฝั่งแม่น้ำโขงเขตแขวงบ่อแก้ว สปป.ลาว ตรงกันข้าม อ.เชียงของ จ.เชียงราย ไปจนถึงเมืองปากแบง แขวงอุดมไชย สปป.ลาว ไม่ต่ำกว่า 15 แห่ง จึงกังวลว่าจะปล่อยสารพิษจากการทำเหมืองแร่ลงสู่แม่น้ำโขง ล่าสุดในวันเสาร์ที่ 13 พ.ย.2569 นี้ ทางเครือข่าย Rivers and Rights และมูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา(พชภ.) รวมกับกลุ่มรักษ์เชียงของจะนำสื่อมวลชนเดินทางไปดูพื้นที่ชายแดนไทย-สปป.ลาว ติดแม่น้ำโขงเพื่อติดตามสถานการณ์ด้วย
ขณะที่ Meta Chat'Al สื่อวิทยุและโทรทัศน์ในแขวงบ่อแก้ว ได้ออกมาเผยแพร่ว่าเป็นการบิดเบือนและใส่ร้ายป้ายสี โดยเครื่องจักรที่เข้าไปขุดตักทรายบริเวณบ้านปากงาว เมืองห้วยทราย แขวงบ่่อแก้ว นั้น ทางเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องของแขวงได้เข้าไปตรวจสอบแล้วเมื่อวันที่ 6 พ.ย.2569 พบมีการขุดทรายจริงแต่ไม่ได้เป็นเหมืองแร่ทองคำและไม่ได้มีการใช้สารเคมีแต่อย่างใด ส่วนทรายที่ขุดก็นำไปสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ เช่น ถนน สิ่งปลูกสร้างของ ปกส.แขวงบ่อแก้ว ฯลฯ กระนั้นเจ้าหน้าที่ได้แนะนำให้ผู้ประกอบการขุดทรายได้ปฏิบัติตามกฎหมายและรักษามาตรฐานอย่างเข้มงวดเพื่อรับประกันความปลอดภัยต่อชีวิตและสิ่งแวดล้อมแล้ว นอกจากนี้ได้เรียกร้องให้สื่อสังคมออนไลน์ต่างๆ พิจารณาและนำเสนอข่าวอย่างถูกต้อง หลีกเลี่ยงเรื่องที่ไม่มีข้อมูลที่เป็นจริงหรือบิดเบือนจนทำให้สังคมเกิดความเข้าใจผิด ที่ผ่านมาคณะเฉพาะกิจของแขวงบ่อแก้วได้ปฏิบัติตามพรรคและแขวงในการติดตามเรื่องนี้อย่างใกล้ชิด หากพบมีการลักลอบขุดทรายที่เกี่ยวข้องกับทองคำจะดำเนินการตามกฎหมายอย่างเข้มงวด ส่วนผู้เสพข่าวก็ขอให้พิจารณไม่เสพข่าวที่ใส่ร้ายป้ายสีและมีเจตนาก่อความไม่สงบ หยุดนำไปเผยแพร่ต่อและหันมาติดตามข่าวจากทางการและท้องถิ่น สปป.ลาว เท่านั้น
ขณะที่สำนักข่าว RFA Lao ซึ่งมีสำนักงานอยู่ที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี.ประเทศสหรัฐอเมริกา เผยแพร่เสียงอ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่ของ สปป.ลาว ระบุว่าปัจจุบันมีการขออนุญาตขุดตักทรายริมฝั่งแม่น้ำโขงเป็นจำนวนมากจริง แต่ได้รับอนุญาตจากทางการเมืองและแขวงเรียบร้อยแล้ว ซึ่งระบบการดูดทรายตามปกติก็จะได้แร่ทองคำด้วยจึงก็ได้ทั้งทรายและทองคำไปพร้อมๆ กัน สำนักข่าวเดียวกันระบุว่าป้จจุบันนักอนุรักษ์กังวลเรื่องผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ขณะที่ใน สปป.ลาว เองก็ต้องการรายได้เข้าประเทศแต่ก็ต้องพบกับความท้าทายเรื่องผลกระทบด้วยเช่นกัน
ด้าน ดร.ไชยณรงค์ เศรษฐเชื้อ นักวิชาการมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ผู้เชี่ยวชาญภาคประชาสังคมและสิ่งแวดล้อม ได้เผยแพร่ในเฟซบุ๊กส่วนตัวว่ากรณีสื่อสังคมออนไลน์ของลาวออกมาชี้แจงดังกล่าวตนมีข้อสังเกตว่าการขุดทรายในแม่น้ำโขงทำตลอดทั้งวันทั้งคืน ซึ่งผิดวิสัยการดูดทรายไปเพื่อก่อสร้างที่จะทำเฉพาะกลางวันและไม่มีการดูดทรายมาถึงกลางแม่น้ำ ทรายที่จะนำไปก่อสร้างปกติจะดูดจากริมฝั่งโดยการใช้เรือดูดและส่งทรายไปตามท่อก่อนนำขึ้นไปบนสายพานจนกลายเป็นกองสูงมากบนฝั่ง แต่กรณีนี้กลับใช้รถแบ็คโฮขุดและไม่มีกองทรายสูงแต่อยางใด กลับมีการเกลี่ยทรายกลับลงไปในแม่น้ำตามเดิม นอกจากนี้หากเป็นทรายเพื่อการก่อสร้างจะต้องมีรถขนทรายวิ่งเข้าออก แต่พื้นที่นี้ไม่พบว่ามีรถขนเข้าออกแต่อย่างใด ดังนั้นจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องให้หน่วยงานกลางคือคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (MRC) เข้าไปตรวจสอบ และวัดคุณภาพน้ำ โดยการสังเกตการณ์ของหลายฝ่าย โดยทำทุกพื้นที่ที่อาจมีการทำเหมืองและทำให้สารหนูและโลหะหนักปนเปื้อนแม่น้ำโขงและน้ำสาขาซึ่งเป็นแม่น้ำนานาชาติ.
