ระบอบประชาธิปไตยภายใต้เขากระโดง

การใช้อำนาจอธิปไตยของไทยแยกออกเป็น 3 ฝ่าย คือ ฝ่ายบริหาร ฝ่ายนิติบัญญัติ และฝ่ายตุลาการ นอกจากนั้นยังมีองค์กรอิสระเป็นกลไกตรวจสอบถ่วงดุลการใช้อำนาจรัฐ แม้รัฐธรรมนูญจะไม่ได้จัดวางองค์กรอิสระเป็นอำนาจที่สี่ แต่ก็เป็นกลไกอีกชั้นหนึ่งที่วางไว้ในรัฐธรรมนูญปัจจุบัน

การที่อำนาจทั้ง 3 ฝ่ายถ่วงดุลกันได้นั้นอยู่บนหลักการแบ่งแยกอำนาจ และมาตรา 3 ของรัฐธรรมนูญวางหลักว่า อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย พระมหากษัตริย์ทรงใช้อำนาจนั้นทางรัฐสภา คณะรัฐมนตรี และศาล แต่ละฝ่ายจึงมีหน้าที่และขอบเขตอำนาจของตน ทั้งสามฝ่ายและองค์กรอิสระจึงต้องทำหน้าที่ของตัวเอง จะไปอยู่ใต้อำนาจของคนคนเดียวกันได้อย่างไร

แต่สิ่งที่เกิดขึ้นในทางปฏิบัติก็คือ อำนาจบริหารกับอำนาจนิติบัญญัตินั้นมักจะมีความสัมพันธ์กัน เพราะฝ่ายที่ครองเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎรมักจะเป็นฝ่ายจัดตั้งรัฐบาลด้วย ซึ่งไม่ใช่เรื่องผิดปกติอะไร รัฐธรรมนูญยังวางให้วุฒิสภาทำหน้าที่กลั่นกรองกฎหมายที่ผ่านสภาผู้แทนราษฎรอีกชั้นหนึ่ง และมีหน้าที่ให้ความเห็นชอบผู้ที่จะดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ แต่ในการเมืองขณะนี้ไม่ได้เป็นเช่นนั้น เพราะได้เกิดการพรากอำนาจอธิปไตยไปจากประชาชนไทยด้วยการทุจริตในการเลือก สว. ทำให้มีคนคนเดียวที่สามารถควบคุมได้ทั้งสภาบนและสภาล่าง และควบคุมองค์กรอิสระไปได้โดยปริยาย

ทั้งนี้ เพราะใครจะเข้าไปเป็นกรรมการในองค์กรอิสระหรือตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ จะต้องผ่านการยอมรับหรือเข้าไปสวามิภักดิ์ต่อคนผู้นั้น ไม่เช่นนั้นแล้วไม่มีทางที่จะได้เข้าไปทำหน้าที่เลย ไม่ว่าจะเป็น กกต. ป.ป.ช. หรือตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ เพราะไม่มีวันจะผ่านด่าน สว.ถ้าไม่ได้รับไฟเขียวจากคนคนนั้น ถามว่า เรายอมให้อำนาจแบบนั้นตกอยู่ในมือของคนคนเดียวจริงหรือ

สิ่งที่ปรากฏอยู่นี้เราเรียกว่า “ระบอบสีน้ำเงิน” ที่มีอำนาจสูงสุดอยู่ที่เขากระโดง มีอำนาจเหนือฝ่ายบริหาร ฝ่ายนิติบัญญัติ และองค์กรอิสระ ขาดเพียงฝ่ายตุลาการเท่านั้นที่ยังไม่สามารถควบคุมได้ จึงเกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า “น้ำเงินกินรวบ” และเมื่อมีคนไปถามอนุทิน ชาญวีรกูล อนุทินบอกว่าไม่รู้จักคำนี้ ยืนยันว่ารัฐบาลทำหน้าที่ตามรัฐธรรมนูญ ไม่มี “กินรวบ” อะไรทั้งสิ้น

แต่สังคมก็รู้กันว่า แม้แต่ตัวอนุทินเองก็เป็นเพียงผู้ที่สวมบทบาทเป็นนายกรัฐมนตรี แต่มีผู้กำกับบทบาทอยู่อีกชั้นหนึ่ง หาได้เป็นตัวของตัวเองไม่

ถ้า สว.เสียงข้างมากและองค์กรอิสระที่มีหน้าที่ตรวจสอบฝ่ายการเมืองต่างอยู่ใต้อิทธิพลของคนคนเดียว ผลที่ร้ายแรงคือ คนคนนั้นมีอำนาจทั้งสองด้านพร้อมกัน ด้านหนึ่งมีอิทธิพลว่าใครจะได้เป็นผู้ตรวจสอบ อีกด้านหนึ่งมีอิทธิพลว่าผู้ตรวจสอบจะใช้อำนาจกับใครและอย่างไร เท่ากับว่ากลไกที่รัฐธรรมนูญออกแบบไว้ให้ถ่วงดุลกันไม่สามารถทำงานได้อย่างแท้จริง

ภาพที่เราเห็นได้ชัดที่สุดก็คือการพิจารณาคดีฮั้ว สว.ของ กกต.ซึ่งเสียงข้างมาก 4 ใน 7 คนผ่านความเห็นชอบของ สว.ชุดนี้ คณะไต่สวนชุดที่ 26 มีความเห็นว่าต้องดำเนินคดีกับผู้เกี่ยวข้อง 229 คน ในจำนวนนี้มีบุคคลสำคัญในพรรคภูมิใจไทยด้วย แต่คณะอนุกรรมการชุดที่ 36 ที่ กกต.ตั้งขึ้นมากลับมีความเห็นให้ยกคำร้อง สุดท้าย กกต.ชุดใหญ่ไม่สามารถฝืนข้อเท็จจริงในสำนวนได้ ต้องมีมติให้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาและดำเนินคดีอาญารวม 77 คน แต่สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือ กกต.มีมติ 5 ต่อ 2 ให้ยกคำร้องในส่วนของผู้ถูกร้องคนสำคัญ และไม่มีชื่อบุคคลสำคัญในพรรคภูมิใจไทยอยู่ใน 77 คนนั้นเลย

กล่าวได้เลยว่าผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นดังกล่าวเป็นเพราะ กกต.เสียงข้างมากทั้ง 5 คน ซึ่ง 4 ใน 5 ผ่านความเห็นชอบของ สว.สีน้ำเงิน และอีก 1 คนเข้าสวามิภักดิ์ระบอบสีน้ำเงินเพราะหมดวาระแล้ว แต่การคัดเลือกคนเข้ามาแทนยังไม่สำเร็จ จึงยังคงทำหน้าที่ต่อไป ทั้ง 5 คนยังมีความพยายามที่จะทำลายกระบวนการตรวจสอบการทุจริตในการเลือก สว.ด้วยการลงมติให้ยื่นเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญ ว่าการประกาศรายชื่อผู้สมัครรับเลือกเป็น สว.และมติยกคำร้องของ กกต.เป็นที่สุดหรือไม่ ทั้งที่ศาลฎีการับคำร้องเกี่ยวกับคุณสมบัติผู้สมัครไว้พิจารณาแล้ว สิ่งนี้สะท้อนเจตนาที่จะปกป้องการใช้อำนาจด้วยเสียงข้างมากของตัวเอง เพื่อไม่ให้มีใครมาตรวจสอบได้

ไม่ต้องสงสัยเลยว่าตอนนี้ผู้มีอำนาจที่เขากระโดงสามารถควบคุม กกต. ได้แล้ว สิ่งที่จะเกิดขึ้นต่อไปก็คือการควบคุมอำนาจใน ป.ป.ช.ซึ่งเราเห็นแล้วว่า สว.ชุดนี้ให้ความเห็นชอบกรรมการ ป.ป.ช.มาแล้ว 4 คน ในจำนวนนี้ประภาศ คงเอียด เสียชีวิตไปแล้ว จึงเหลือ 3 ใน 7 คนที่ยังดำรงตำแหน่ง แม้วันนี้ระบอบสีน้ำเงินยังไม่สามารถยึดครองเสียงข้างมากใน ป.ป.ช.ได้ แต่ตอนนี้กำลังสรรหากรรมการ ป.ป.ช.ใหม่อีก 2 คน คนหนึ่งแทนประภาศที่เสียชีวิต อีกคนเป็นการสรรหาใหม่แทนพศวัจณ์ กนกนาก ซึ่งผ่านความเห็นชอบของวุฒิสภาชุดก่อน แต่ยังไม่ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งจนมีอายุครบ 70 ปี หากทั้งสองคนผ่านความเห็นชอบของ ส.ว.ชุดนี้และได้รับแต่งตั้ง กรรมการ ป.ป.ช.ที่ผ่านความเห็นชอบของ ส.ว.สีน้ำเงินก็จะมี 5 ใน 9 คน เป็นเสียงข้างมากทันที

และแม้วันนี้กรรมการ ป.ป.ช.ที่ผ่านความเห็นชอบของ ส.ว.สีน้ำเงินยังไม่มีเสียงข้างมาก แต่เราเห็นได้ชัดเจนว่า ป.ป.ช.พร้อมที่จะรับใช้ระบอบสีน้ำเงิน ในกรณีที่ยกคำร้องเรื่องบัญชีทรัพย์สินของศักดิ์สยาม ชิดชอบ แบบเงียบ ๆ กว่าจะปรากฏเป็นข่าวก็อีกหลายเดือนให้หลัง ทั้งที่ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยแล้วว่าศักดิ์สยามยังคงเป็นหุ้นส่วนใน หจก.บุรีเจริญคอนสตรัคชั่น จนต้องพ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรี และคำวินิจฉัยนั้นผูกพันทุกองค์กร เมื่อ สส.ฝ่ายค้านและ สว.บางส่วนยื่นคำร้องต่อประธานรัฐสภา ขอให้ส่งเรื่องไปยังประธานศาลฎีกาเพื่อตั้งคณะกรรมการไต่สวนอิสระตรวจสอบการทำหน้าที่ของกรรมการ ป.ป.ช.ประธานรัฐสภาซึ่งอยู่ใต้อำนาจเขากระโดงก็ดองเรื่องไว้ ผ่านมาแล้ว 5 เดือน

ที่ต้องจับตาต่อไปก็คือศาลรัฐธรรมนูญที่จะถูกยึดครองโดยระบอบสีน้ำเงิน ตอนนี้มีตุลาการศาลรัฐธรรมนูญที่ผ่านความเห็นชอบของ สว.สีน้ำเงินแล้ว 2 คน เดือนเมษายน 2570 ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญจะครบวาระ 4 คน และเดือนสิงหาคมปีเดียวกันจะครบวาระอีก 1 คน ดังนั้น ไม่ต้องสงสัยเลยว่า ระบอบสีน้ำเงินจะยึดศาลรัฐธรรมนูญอีกองค์กรหนึ่ง เพราะใครจะผ่านด่าน สว.เข้ามาได้ ก็จะต้องไปสวามิภักดิ์ต่อคนคนเดียว

ระบอบสีน้ำเงินที่ยึดครองสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาซึ่งเป็นฝ่ายนิติบัญญัติได้อย่างเด็ดขาด ทำให้กลไกสภาบนและสภาล่างไม่สามารถทำงานได้ และยังครอบครองฝ่ายบริหาร ทั้งกำลังขยายอำนาจไปยังองค์กรอิสระทั้งหมดด้วย สิ่งที่เกิดขึ้นมันจึงยิ่งกว่าการถูกรัฐประหารด้วยรถถัง เพราะการรัฐประหารด้วยรถถังนั้นมันเปิดหน้าว่าใครเป็นคนมีอำนาจเบ็ดเสร็จ

แต่วันนี้ประเทศกำลังถูกระบอบสีน้ำเงิน “กินรวบ” และยึดครองอำนาจเกือบทุกฝ่ายเอาไว้ ยกเว้นเพียงฝ่ายตุลาการที่ยังไม่สามารถควบคุมได้ ถามว่า ทำไมสังคมไทยจึงนิ่งเฉยและยอมให้อำนาจเกือบทุกฝ่ายตกอยู่ภายใต้เงื้อมมือของคนคนเดียว กลายเป็นระบอบประชาธิปไตยภายใต้เขากระโดง

ติดตามผู้เขียนได้ที่ https://www.facebook.com/surawich.verawan