"วัส" ชี้ความเห็น 2 กกต.เสียงข้างน้อยเป็นไปตามหลักนิติธรรม กรณีคัดค้านการยื่นศาลรัฐธรรมนูญให้วินิจฉัยอำนาจของ กกต.ในการชี้ขาดคุณสมบัติผู้สมัคร สว. ซัดเสียงข้างมาก 5 เสียง ส่อบล็อกอำนาจศาลฎีกา ย้ำ กกต.ไม่ใช่องค์กรตุลาการ คำวินิจฉัยจึงไม่อาจอยู่เหนือการตรวจสอบของศาล ชี้ "แสวง"แจงวุฒิสภา ย้อนแย้งข้อกฎหมาย
วันนี้(10พ.ย.)นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ อดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา โพสต์ผ่านเฟซบุ๊ก “วัส ติงสมิตร กฎหมายและบ้านเมือง” เรื่อง "ความเห็นของ กกต. เสียงข้างน้อย เมื่อ 9 พ.ย. 69 และบทวิเคราะห์เจาะลึก" โดยมองว่า ความเห็นของ 2กกต.เสียงข้างน้อย คือนายสิทธิโชติ อินทรวิเศษ และ นายชาย นครชัย กกต. ที่ไม่เห็นด้วยกับมติกกต.เสียงข้างมาก5 เสียงที่ให้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 210 วรรคหนึ่ง (2) เพื่อขอให้วินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของ กกต. ภายหลังศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้งรับคำร้องเกี่ยวกับการตรวจสอบคุณสมบัติผู้สมัครสมาชิกวุฒิสภา (สว.) และการทบทวนคำวินิจฉัยของ กกต. ไว้พิจารณานั้น ความเห็นของ กกต. เสียงข้างน้อย แน่นปึกด้วยหลักนิติธรรม มีการอ้างอิงบทบัญญัติรัฐธรรมนูญ มาตรา 194, 210, 225, 226และกฎหมายเทียบเคียงได้อย่างแม่นยำ และยังมีการยกตัวอย่างบรรทัดฐานคดีเลือกตั้งอบจ.นครสวรรค์ มาสนับสนุนได้อย่างมีน้ำหนัก
นอกจากนี้ยังสามารถชี้ให้เห็นถึง "เจตนาที่แท้จริง" ของเสียงข้างมากในการพยายามบล็อกอำนาจศาลฎีกา ขัดกับหลักที่ว่า"ผู้มาศาลต้องมาด้วยมือที่สะอาด" (Clean Hands Doctrine )
นายวัส ยังเห็นว่ามีประเด็นที่ กกต.เสียงข้างน้อยน่าจะเพิ่มเติมคือ1.ในประเด็นโต้แย้ง กกต. เสียงข้างมาก กรณีก่อนประกาศผลการเลือก สว. คำวินิจฉัยของ กกต. ที่สั่งระงับสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของผู้สมัครเลือกเป็น สว. ไว้เป็นการชั่วคราวเป็นระยะเวลาไม่เกินหนึ่งปี ซึ่งกฎหมายบัญญัติให้คำสั่งของ กกต. เป็นที่สุด (มาตรา 60 วรรคหนึ่ง) และกรณีเมื่อประกาศผลการเลือก สว. แล้ว กกต. มีหน้าที่ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อสั่งให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งหรือสิทธิเลือกตั้ง ถ้ามีการทุจริตในการเลือกการเลือกหรือการเลือกมิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรม (มาตรา 62)ซึ่งล้วนแล้วแต่ไม่มีปัญหาเกี่ยวกับความเป็นที่สุดของคำสั่งหรือคำวินิจฉัยของ กกต.
2. คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 9/2549 ลงวันที่ 8 พฤษภาคม 2549 ซึ่งวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญ 2540 ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า กกต. ไม่ใช่องค์กรตุลาการ แม้ กกต. จะมีอำนาจวินิจฉัยหรือสืบสวนสอบสวนปัญหาข้อโต้แย้งตามกฎหมายบางประการให้เป็นที่ยุติ (ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 145 วรรคหนึ่ง (3)) แต่นั่นหมายถึงความยุติในทางปฏิบัติที่หน่วยงานอื่นต้องทำตาม ไม่ได้หมายความว่าอำนาจหน้าที่ของ กกต. จะปลอดจากการตรวจสอบโดยศาล หากการใช้อำนาจจัดการเลือกตั้งของ กกต. มีปัญหาความไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ศาลในฐานะองค์กรตุลาการย่อมมีอำนาจเข้ามาตรวจสอบได้
3.พ.ร.ป.ว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 44 มิใช่บทบัญญัติที่ให้อำนาจศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของศาลยุคิธรรม ศาลปกครอง และศาลทหาร และคำว่า 'หน่วยงาน' ในมาตราดังกล่าวก็ไม่อาจตีความขยายให้รวมถึงองค์กรตุลาการ เพื่อเปิดช่องให้เกิดการตรวจสอบหรือชี้ขาดเขตอำนาจของศาลฎีกาผ่านมาตรา 210 (2) ได้ เพราะรัฐธรรมนูญได้กำหนดประเภทองค์กรที่อยู่ในเขตอำนาจของศาลรัฐธรรมนูญไว้โดยเฉพาะแล้ว
นายวัส ยังวิเคราะห์คำชี้แจงของเลขาธิการ กกต. ต่อวุฒิสภา ในการชี้แจงต่อที่ประชุมวุฒิสภาเมื่อวันที่ 9 พ.ย.ที่ผ่านมาว่า นายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. ได้พยายามอธิบายภาพรวมเพื่อลดกระแสสังคม โดยชู 3 ประเด็นหลักกลยุทธ์ "ปัดป้องความขัดแย้ง" (Defensive Strategy ) โดยเลขาธิการ กกต. พยายามเน้นย้ำว่า “ไม่ได้ก้าวก่ายศาลอื่น และพร้อมรับฟังทุกศาล” พร้อมทั้งอ้างว่าเคยใช้ช่องทางมาตรา 210(2) มาแล้วหลายครั้ง รวมถึงอ้างเรื่อง "กฎหมายไม่เคลียร์" ด้วยการชี้แจงว่ากฎหมาย พ.ร.ป. สว. มีความไม่สมบูรณ์ ผู้ปฏิบัติงานทำงานลำบาก ซึ่งถือเป็น ข้ออ้างเชิงบริหาร ที่สะท้อนความกลัวทำผิดพลาดทางกฎหมาย และจุดที่ยังย้อนแย้ง โดยคำชี้แจงของเลขาธิการ กกต. ที่บอกว่า "ต้องการความชัดเจนว่าคำวินิจฉัยเราเป็นที่สุด เพื่อให้งานเดินหน้า"นั้น ขัดแย้งโดยตรงกับข้อเท็จจริงทางกฎหมายที่เสียงข้างน้อยชี้ เพราะหาก กกต. ดึงดันจะให้คำวินิจฉัยของตนอยู่เหนือการตรวจสอบของศาลฎีกา ย่อมขัดต่อรัฐธรรมนูญ กฎหมายและบรรทัดฐานจากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ 9/2549 จึงมองว่าศึกภายในของ กกต. ระหว่าง "เสียงข้างมาก 5 เสียง กับเลขาธิการฯ" ที่พยายามหาทางสกัดการตรวจสอบจากศาลฎีกา กับ เสียงข้างน้อย 2 เสียง ที่ยึดมั่นในหลักเขตอำนาจศาลตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายรวมทั้งหลักการตรวจสอบถ่วงดุล สะท้อนให้เห็นถึง "วิกฤตการใช้กฎหมายเลือก สว." และกลายเป็นโจทย์ใหญ่ที่ต้องจับตาดูต่อไปว่า ศาลรัฐธรรมนูญ จะรับคำร้องนี้ไว้พิจารณาหรือไม่ และเห็นว่าในทุกกรณีไม่น่าจะมีผลกระทบต่อศาลฎีกาในการเดินหน้าพิจารณาพิพากษาคดีที่ศาลฎีกาสั่งรับไว้พิจารณาแล้ว
