มาตรการลดจำนวนประเทศที่ได้รับการยกเว้นการตรวจลงตรา (ฟรีวีซ่า) สำหรับผู้ถือหนังสือเดินทางหรือเอกสารใช้แทนหนังสือเดินทางซึ่งเข้ามาในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวเพื่อการท่องเที่ยว ทำงานหรือการติดต่อธุรกิจระยะสั้น จาก 93 ประเทศและดินแดน เหลือ 60 ประเทศและดินแดน โดยลดจำนวนวันให้อยู่ในราชอาณาจักรได้ จาก 60 วันเหลือ 30 วัน หลังราชกิจจานุเบกษาประกาศเมื่อวันที่ 31 ส.ค. 2569 ซึ่งจะมีผลตั้งแต่กลางเดือน ก.ย. 2569 เป็นต้นไป
.
เมื่อเปรียบเทียบกับ 93 ประเทศหรือดินแดนที่ได้รับสิทธิฟรีวีซ่า เมื่อวันที่ 15 ก.ค. 2567 กับประกาศกระทรวงมหาดไทยฉบับล่าสุด 60 ประเทศ พบว่ามี 59 ประเทศและดินแดนยังคงอยู่ในระบบยกเว้นวีซ่า 30 วัน โดยมีประเทศคีร์กีซสถาน เพิ่มเข้าไป และมี 1 ประเทศ ถูกย้ายไปอยู่ในกลุ่มฟรีวีซ่า 15 วัน คือ ประเทศมอริเชียส ร่วมกับประเทศเซเชลส์ ซึ่งเดิมอยู่ในสิทธิอื่น ส่วนประเทศที่ใช้สิทธิ Visa on Arrival (VOA) ได้แก่ ประเทศอาเซอร์ไบจาน เบลารุส และเซอร์เบีย
.
ส่วนอีก 34 ประเทศและดินแดน พบว่ามี 21 ประเทศที่หลุดจากสิทธิฟรีวีซ่าท่องเที่ยวทั่วไป และจำเป็นต้องขอวีซ่าก่อนเข้าประเทศ ประกอบด้วย แอนดอร์รา, โมนาโก, ซานมาริโน, เม็กซิโก, ปาปัวนิวกินี, อุซเบกิสถาน, อัลเบเนีย, โคลอมเบีย, คิวบา, โดมินิกา, สาธารณรัฐโดมินิกัน, เอกัวดอร์, กัวเตมาลา, จาไมกา, โคโซโว, โมร็อกโก, ปานามา, ศรีลังกา, ตรีนิแดด แอนด์ โตเบโก, ตองกา และอุรุกวัย
.
ส่วนอีก 11 ประเทศและดินแดน ยังมีสิทธิจากความตกลงทวิภาคียกเว้นการตรวจลงตราสำหรับผู้ถือหนังสือเดินทางธรรมดา แบ่งออกเป็น 90 วัน (ผผ.90) ได้แก่ บราซิล เกาหลีใต้ เปรู ร่วมกับอาร์เจนตินาและชิลี ซึ่งมีสิทธิทวิภาคีเดิมอยู่แล้ว, 30 วัน (ผผ.30) ได้แก่ ฮ่องกง เวียดนาม คาซัคสถาน จีน ลาว มาเก๊า มองโกเลีย และรัสเซีย ร่วมกับติมอร์-เลสเต นอกจากนี้ ยังมี 14 วัน (ผผ.14) ได้แก่ กัมพูชา รวมถึงเมียนมา ซึ่งมีสิทธิทวิภาคี 14 วันเฉพาะการเดินทางเข้ามาทางอากาศเท่านั้น
.
แต่เงื่อนไขสำคัญของ 60 ประเทศและดินแดน ที่ยังคงได้รับฟรีวีซ่า 30 วัน ก็คือ กรณีที่เข้ามาทางช่องทางอนุญาตของด่านตรวจคนเข้าเมือง หรือด่านพรมแดนที่เป็นเขตติดต่อกับพรมแดนทางบก ให้เข้ามาในราชอาณาจักรได้ไม่เกินสองครั้งต่อปีปฎิทิน ยกเว้นชาวมาเลเซีย บรูไน อินโดนีเซีย และสิงคโปร์ เป็นการปิดช่องกลุ่มชาวต่างชาติที่นิยมทำ วีซ่ารัน (Visa Run) และ บอร์เดอร์บาวซ์ (Border Bounce) เข้า-ออกผ่านด่านพรมแดนประเทศเพื่อนบ้านเพื่อพำนักระยะยาวในประเทศไทย
.
สำทับกับมาตรการจำกัดการทำวีซ่า DTV (Destination Thailand Visa) คือวีซ่าท่องเที่ยวประเภทพิเศษของประเทศไทย สำหรับกลุ่ม Digital Nomad, ผู้ทำงานทางไกล (Workation) และผู้ต้องการเรียนรู้ซอฟต์พาวเวอร์ของไทย ตั้งแต่วันที่ 31 ส.ค. 2569 เป็นต้นไป ต้องขอวีซ่าที่สถานทูตไทยในประเทศที่ตรงกับสัญชาติของตนเองเท่านั้น ไม่สามารถขอวีซ่า DTV ที่สถานทูตไทยในประเทศอื่นได้ โดยที่สถานทูตไทย ณ นครหลวงเวียงจันทน์ ประเทศลาว ได้ประกาศแล้วก่อนหน้านี้
.
เมื่อเปรียบเทียบกับ 10 อันดับนักท่องเที่ยวต่างชาติเที่ยวไทยสูงสุด พบว่า ประเทศอินเดีย ญี่ปุ่น ไต้หวัน สหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกา ยังคงได้ไปต่อกับฟรีวีซ่า 30 วัน เช่นเดียวกับอิสราเอล ที่สังคมไทยกำลังจับตามองในขณะนี้ ยิ่งหากเป็นประเทศมาเลเซียและสิงคโปร์ นักท่องเที่ยวตัวจริงแทบไม่ได้รับผลกระทบ เพราะยังสามารถเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศไทยได้มากกว่า 2 ครั้งต่อปี ส่วนประเทศจีน รัสเซีย เกาหลีใต้ ยังมีสิทธิจากความตกลงทวิภาคีเหลืออยู่
.
การลดจำนวนประเทศและวันพำนักสำหรับฟรีวีซ่า เป็นอีกมาตรการหนึ่งที่นำมาใช้ สิ่งสำคัญก็คือ ทำอย่างไรถึงจะสกัดกั้นชาวต่างชาติเข้ามาในประเทศไทยอย่างผิดวัตถุประสงค์ และไม่ใช่วิสัยของนักท่องเที่ยวทั่วไป เช่น การทำธุรกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการก่ออาชญากรรม โดยเฉพาะอาชญากรรมไซเบอร์ ยาเสพติด และธุรกิจสีเทา
......
Sondhi X