“วิชา มหาคุณ” อดีตกรรมการ ป.ป.ช.ชี้ปมโกงเลือก สว.เป็นจุดชี้ “วิกฤตประเทศ” หนุนแก้ รธน.รื้อที่มาองค์กรอิสระ ย้ำ ต้องยึดโยงประชาชน เตือนองค์กรอิสระอย่าสำคัญผิด ว่า “อิสระ” จนปิดข้อมูล-ยอมตามผู้มีอำนาจ ทิ้งปมทุจริตสอบท้องถิ่น เชื่อสุดท้ายอาจจบแค่ ขรก.ไม่ถึงนักการเมือง ย้ำ ทางออกอยู่ที่ประชาชน
นายวิชา มหาคุณ อดีตกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) กล่าวในเวทีสัมมนา “วิกฤตศรัทธาองค์กรอิสระ ที่มาและทางออก” ถึงปัญหาความเชื่อมั่นต่อองค์กรอิสระ ว่า สาเหตุสำคัญมาจากการยอมตามผู้มีอำนาจโดยไม่ขัดขืน และไม่กล้าตรวจสอบอำนาจรัฐอย่างตรงไปตรงมา ที่ผ่านมา กระบวนการตรวจสอบยังมีปัญหาเรื่องการเปิดเผยข้อมูล โดยมักอ้างข้อจำกัดทางกฎหมาย แต่การเปิดเผยข้อมูลของไอลอว์ โดย นายยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้อำนวยการไอลอว์ ถือเป็นนวัตกรรมของการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร และสะท้อนว่า ไม่มีใครสามารถปิดหูปิดตาประชาชนได้ เพราะการตรวจสอบการทุจริตเป็นหน้าที่ของพลเมือง ขณะที่กฎหมายป้องกันการฟ้องปิดปากมีส่วนช่วยให้ประชาชนสามารถตรวจสอบเรื่องที่กระทบประโยชน์สาธารณะได้
“องค์กรอิสระอย่าสำคัญตัวผิดว่าเป็นอิสระ แต่ต้องเป็นองค์กรของประชาชน ทำงานให้ประชาชน เพื่อประชาชน”
นายวิชา ระบุว่า หากองค์กรอิสระไม่ยึดโยงประชาชน หรือปกปิดข้อมูลที่ประชาชนควรรู้ ย่อมเป็นการทำลายหลักการขององค์กรอิสระที่ต้องยึดธรรมาภิบาล โปร่งใส เปิดเผย และตรวจสอบได้ พร้อมเรียกร้องให้รัฐสภาเอาจริงกับการตรวจสอบรายงานขององค์กรอิสระ โดยต้องพิจารณาถึงผลลัพธ์ที่เกิดกับประชาชน ไม่ใช่เพียงนับจำนวนครั้งหรือจำนวนคดีที่ดำเนินการ
นายวิชา ยังตั้งข้อสังเกตว่า องค์กรอิสระถูกขยายให้มีขนาดใหญ่ขึ้น ทั้งที่งานบางด้านสามารถใช้ระบบที่มีประสิทธิภาพโดยไม่จำเป็นต้องใช้บุคลากรจำนวนมาก พร้อมยกตัวอย่างการตรวจสอบบัญชีทรัพย์สินของข้าราชการและแนวทางของประเทศสิงคโปร์ ซึ่งสามารถสร้างวัฒนธรรมความรับผิดชอบในระบบราชการได้
สำหรับกรณีทุจริตการสอบท้องถิ่น นายวิชา เปิดเผยว่า ประธาน ป.ป.ช.เคยโทรศัพท์เชิญให้ตนเป็นที่ปรึกษา แต่ปฏิเสธ เพราะไม่มั่นใจว่าจะได้รับการรับฟังหรือไม่ พร้อมระบุว่า ขณะนั้นตนคิดว่าการตรวจสอบอาจจบเพียงข้าราชการประจำ และ “ไม่ไปถึงนักการเมือง”
นายวิชา ยังสนับสนุนให้แก้ไขรัฐธรรมนูญ โดยเฉพาะกระบวนการได้มาขององค์กรอิสระ ซึ่งเชื่อมโยงกับบทบาทของวุฒิสภา พร้อมตั้งคำถามถึงปัญหาการได้มาของ สว. หลังเกิดข้อกล่าวหาเรื่องการโกงตั้งแต่กระบวนการจัดตั้งวุฒิสภา จนกลายเป็นปัญหาใหญ่
“ใครจะนึกว่ามีการโกงตั้งแต่ตอนตั้ง กลายเป็นเรื่องใหญ่ที่สุดของการตั้งวุฒิสภา เรื่องที่เกิดขึ้นต้องยอมรับว่าเป็นวิกฤตประเทศ” นายวิชา กล่าว
อดีตกรรมการ ป.ป.ช. ทิ้งท้ายว่า ทางออกของวิกฤติครั้งนี้ต้องกลับไปที่ประชาชน โดยประชาชนต้องเข้ามามีบทบาทในการตรวจสอบและปกป้องประโยชน์สาธารณะ พร้อมย้ำว่า “ผมไม่ไว้วางใจนอกจากประชาชน”