การจับกุมรถบรรทุกจีนรายวันในภาคใต้ เกิดเสียงสะท้อนการทุจริตเชิงโครงสร้างของระบบรัฐที่เปิดช่องเคลียร์เส้นทางระบบส่วย ตลอดจนถูกตั้งคำถามการปล่อยปละละเลยให้รถบรรทุกจีนวิ่งเกลื่อนใต้และมีการจับปรับเพียงหลักพัน บ่งชี้ว่าเจ้าหน้าที่รัฐปล่อยปละละเลยเพื่อแลกรับผลประโยชน์หรือไม่
สถานการณ์ที่เกิดขึ้นกำลังส่งผลกระทบต่อระบบโลจิสติกส์ สะเทือนผู้ประกอบรถบรรทุกของไทยอย่างรุนแรง เกิดการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรมทั้งด้านต้นทุนและภาษี การบังคับใช้กฎหมายอย่างไม่เป็นธรรม ตลอดจนเกิดข้อเรียกร้องไปยังในการเร่งยกระดับการกำกับดูแลรถบรรทุกต่างชาติที่เข้ามาวิ่งในประเทศไทย เพื่อให้เกิดมาตรฐานเดียวกันกับผู้ประกอบการไทย
เบื้องหลังขบวนการทุนจีนกินรวบทุบระบบโลจิสติกส์ไทยมีความลึกลับซับซ้อนและซ่อนเงื่อนอย่างไร “ศิริชัย ศรีเจริญศิลป์” นายกสมาคมขนส่งทางบกแห่งประเทศไทย จะมาเปิดรายละเอียดในทุกแง่มุม
- เบื้องหลังการจับกุมรถบรรทุกสัญชาติจีนรายวันในพื้นที่ภาคใต้
ย้อนกลับไป 30 กว่าปีก่อน สืบเนื่องจาก MOU ภายใต้กรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (GMS) ปี 2535 ครอบคลุมพื้นที่ 6 ประเทศ ได้แก่ ไทย เมียนมา ลาว กัมพูชา เวียดนาม และจีน โดยเส้นทางในประเทศไทยจำกัดอยู่ในพื้นที่ภาคเหนือ กลาง อีสาน และตะวันออกเท่านั้น
วันนี้สิ่งที่เราเห็นได้ตามภาพข่าว รถบรรทุกจีนวิ่งทะลุไปถึง จ.ชุมพร ซึ่งผิด MOU โดยไทยมีสิทธิระงับ จับกุม ตักเตือน แต่ประเด็นสำคัญกว่านั้น คือ MOU ทำให้เราเสียเปรียบ เพราะสมัยก่อนไม่มีการลงรายละเอียดเงื่อนไขข้อกำหนดมาตรฐานความปลอดภัยต่างๆ ไว้ อาทิ เรื่อง พ.ร.บ., เรื่อง GPS ฯลฯ รถบรรทุกจีนที่เข้ามาจึงไม่มีการติดตั้ง GPS ให้เราตรวจสอบได้ ขณะเดียวกัน เราขับรถไปจีน รถทุกคันต้องไปตรวจที่ขนส่งจีน ระบบเบรก GPS ประกันภัย แต่ของไทยไม่มีการตรวจตรา ปล่อยแค่ด่านศุลกากรแล้วให้ทะลุเข้ามาเลยโดยที่ควบคุมอะไรไม่ได้เลย
- เป็นปัญหาใหม่ที่เกิดขึ้นและยังไม่ได้รับการแก้ปัญหาอย่างตรงจุด
เพิ่งจะมาเกิด 2 ปีนี้ อย่างปีที่แล้วก็ไมได้อะไรเพราะมันยังไม่เยอะ แต่พอปีนี้เยอะขึ้น ยิ่งไปกว่านั้นแม้กระทั่งมีการจับกุมแล้ว เจ้าหน้าที่ของไทยกลับไม่รู้อำนาจ จับกุมแล้วไปปรับได้คันละ 5,000 บาทเอง แล้วยังปล่อยให้รถบรรทุกจีนใส่สินค้ากลับไปอีก ผมบอกว่าไม่ได้ มันกลายเป็นเสียค่าปรับเสียส่วยค่าเคลียร์ 5,000 แล้วใส่สินค้าได้ อย่างนี้เป็นการทำผิดซ้ำซ้อน แล้วยังกลายเป็นศรีธนญชัย เอาหางคอนเทนเนอร์จีนเข้ามา แต่หัวรถไทยลาก เพื่อจะไปบรรจุสินค้าที่ชุมพร ผมก็ผลักดันอีก กดดันให้กรมการขนส่ง กับตำรวจทางหลวงไปรวมจับกุมผลักดันกลับหมด
ผมมองว่าหน่วยงานภาครัฐลืมแยกแยะ วันนี้ภาครัฐกำลังจะห่วงแต่ชาวสวน ลืมระบบขนส่งที่เรากำลังจะพังไป ผมว่ามันต้องแยกแยะยะ ชาวสวนขายได้แน่นอน รถไทยก็สามารถลากไปถึงชายแดน รถจีนก็มาลากจากเชียงของต่อไป ผมว่าจะดำเนินการการไม่น่าจะเกี่ยวข้องกับการค้าขายผลไม้ มันต้องแยกแยะ ถ้าวันนี้เราเอาชาวสวนทุเรียน แต่ผู้ประกอบการไทยตายหมด มันก็ไม่ถูกต้อง อยากนำเสนอภาครัฐให้แยกประเด็นให้ชัดเจน อย่ามาเอาชาวสวนเป็นตัวประกัน แล้วให้อาชีพใดอาชีพหนึ่งล้มหายตายจาก สิ่งที่เราถูกเอาเปรียบ เราก็พยายามรณรงค์ ต่อสู้กันอยู่
- ข้อเท็จจริงที่ว่ารถบรรทุกจีนไปรับทุเรียนที่ล้งนอมินีในจังหวัดชุมพร
เราเป็นผู้ประกอบการขนส่ง ไม่ได้ไปล้วงลูกลึกถึงขนาดนั้น แต่เรารู้ได้ว่าวันนี้น่าจะเป็นทั้งนอมินีและจีนเข้ามากันเอง เขามีสิทธิซื้อ เราเองก็ไมได้ต่อต้าน เพียงแต่ว่าอย่ามาผูกขาดทำให้ราคาภาคเกษตรเราเสียหาย อย่างมะพร้าวราคาตกต่ำ เนื่องจากกลุ่มทุนจีนแทรกแซงตลาด
- สถานการณ์ที่เกิดขึ้นกำลังส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการไทยอย่างเลี่ยงไม่ได้
เกิดผลกระทบต่อผู้ประกอบการไทยอย่างรุนแรง การได้เปรียบทางประกอบการต้องเข้าใจว่าในภาคขนส่ง มีขาไปและขากลับ และจีนได้เงินทั้ง 2 ขา ไม่ใช่ขาหนักมาและตีเปล่ากลับ วันนี้รถบรรทุกจีนเข้ามามีผลไม้มีผักตีตลาดผักผลไม้ไทยจนตายหมดแล้ว เข้ามาตลาดไทยลงผักผลไม้เสร็จ ตีไปชุมพร ตีไปจันทบุรี เพื่อใส่ทุเรียนกลับ ตรงนี้ผู้ประกอบการไทยสู้ไม่ได้เลย เพราะเราทะลุไปหาจีนไมได้ เป็นสิ่งที่เขาได้เปรียบและเราไม่สามารถสู้กับเขาได้ อีกอย่างรถบรรทุกจีนที่มาวิ่งบนถนนไทย ภาษีก็ไม่ต้องเสีย เขาไม่เคยเสียภาษีให้กับรัฐไทยเราเลยนะ เงินทุกอย่างเขาไปเคลียร์กันที่จีนหมด
เราไม่ได้รังเกียจครับ เขามาตาม MOU รถบรรทุกจีนหากอยู่ในเส้นทางเรารับได้ แต่เขาต้องไม่มาผิด MOU ของเรา
- มองว่าเป็นผลของการทุจริตเชิงโครงสร้างของระบบรัฐที่เปิดช่องเคลียร์เส้นทางหรือไม่
เรื่องส่วยรถบรรทุกจีนที่จะมาจ่าย ผมมองดูผมไม่เห็นนะ ผมเชื่อว่ามันไม่น่ามี กระแสคนตีไปเรื่อย ผมมองว่าดูหน่วยงานราชการเราผู้บังคับใช้กฎหมายอย่างเช่น ตำรวจทางหลวง ตำรวภูธร กรมการขนส่ง อาจจะมีกรมการขนส่งเท่านั้นที่รู้อำนาจ
วันนี้ทุกหน่วยงานราชการเห็นว่าการผ่านด่านเข้ามา ผ่านกรมศุลกากรถูกต้อง ผ่านด่านตรวจคนเข้าเมือง เขาก็เลยไม่รู้ว่าจะต้องไปแจ้งข้อหาอะไรกับรถบรรทุกจีน เรื่องของส่วยเรื่องของการเคลียร์เส้นทางผมยังไม่ได้ยิน
หน่วยงานภาครัฐยังไม่รู้อำนาจเลยว่ามีสิทธิจับกุมเขาได้ไหน จะทำอะไรเขาได้ไหม ผู้มีอำนาจผู้บังคับใช้กฎหมายยังไม่รู้เลย เพราะกรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (GMS) เกิดขึ้นมานานแล้ว คงต้องไปรื้อฟื้นเงื่อนไขกันสักหน่อยว่าหน่วยงานกระทรวงต่างๆ มีอำนาจอะไร
ผมมองว่าเจ้าหน้าที่เราไม่รู้อำนาจว่ารถบรรทุกจีนผิดอะไร หรือมีอำนาจกระทำแจ้งข้อกล่าวหาใดกับเขาได้ไหม เจ้าหน้าที่เข้าใจผิดว่าเป็นรถต่างชาติอาจได้สิทธิพิเศษ
- รัฐบาลต้องเร่งกำกับดูแลรถบรรทุกต่างชาติที่เข้ามาวิ่งในประเทศไทย
ทางสมาคมฯ เรียกร้องให้ภาครัฐเร่งยกระดับการกำกับดูแลรถบรรทุกต่างชาติที่เข้ามาวิ่งในประเทศไทย โดยกระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ และกระทรวงคมนาคม แม่งาน 3 กระทรวงที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะภาคขนส่งรถบรรทุกต่างชาติบางส่วนไม่ได้เชื่อมต่อระบบ GPS กับกรมการขนส่งทางบก ทำให้หน่วยงานภาครัฐไม่สามารถติดตามและตรวจสอบการใช้งานรถได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งในเรื่องการควบคุมความเร็ว การตรวจสอบพฤติกรรมการขับขี่ และการบังคับใช้มาตรการด้านความปลอดภัยที่ผู้ประกอบการไทยต้องปฏิบัติตาม
ขณะที่ผู้ประกอบการขนส่งไทยต้องปฏิบัติตามมาตรฐานของกรมการขนส่งทางบกอย่างเคร่งครัด ทั้งการติดตั้งแผ่นสะท้อนแสง มาตรฐานตัวรถ แบบรถระยะคิงพิน และอุปกรณ์ด้านความปลอดภัยต่างๆ ดังนั้น รถบรรทุกต่างชาติที่เข้ามาดำเนินการขนส่งในประเทศไทยควรอยู่ภายใต้มาตรฐานเดียวกัน เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมในการแข่งขัน
ข้อเสนอของทางสมาคมฯ มองว่ารัฐบาลต้องกำหนดนโยบายเปลี่ยนถ่ายสินค้าที่ด่านชายแดนสำหรับรถบรรทุกระหว่างประเทศทุกสัญชาติ ไม่ว่าจะเป็นชายแดนไทย-ลาว ไทย-เมียนมา ไทย-กัมพูชา หรือไทย-มาเลเซีย เพื่อสร้างโอกาสให้ผู้ประกอบการขนส่งไทยมีส่วนร่วมในระบบโลจิสติกส์ระหว่างประเทศมากขึ้น และลดปัญหาการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม
รวมถึงการขยายตัวของกลุ่มทุนต่างชาติที่ใช้บริษัทนอมินีดำเนินธุรกิจขนส่ง อาจส่งผลกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการไทยในอนาคต จึงเรียกร้องให้หน่วยงานภาครัฐบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด โปร่งใส และเท่าเทียมกับผู้ประกอบการทุกฝ่าย เพื่อยกระดับมาตรฐานและสร้างความเป็นธรรมให้กับอุตสาหกรรมขนส่งของประเทศไทย
สุดท้าย อยากให้เจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด.