ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ในวันพฤหัสบดี(23ก.ค.) วางเงื่อนไขสำหรับข้อตกลงความร่วมมือนิวเคลียร์พลเรือนกับซาอุดีอาระเบีย ด้วยการขอให้ริยาดคืนสัมพันธ์อันเป็นปกติกับอิสราเอลเสียก่อน ความเคลื่อนไหวที่จนถึงตอนนี้ซาอุดีอาระเบียยืนกรานปฏิเสธมาตลอด
ทรัมป์ บอกว่าข้อตกลงนี้จะมีผลก็ต่อเมื่อ ซาอุดีอาระเบีย เข้าร่วมในข้อตกลงอับราฮัม ที่มีสหรัฐฯเป็นคนกลาง ซึ่งเป็นข้อตกลงที่บรรดารัฐอาหรับหลายชาติสถาปนาความสัมพันธ์กับอิสราเอล อย่างไรก็ตามซาอุดีอาระเบียปฏิเสธมาช้านานที่จะเข้าร่วมในข้อตกลงดังกล่าว หากปราศจากหนทางที่มุ่งหน้าสู่ความเป็นรัฐของปาเลสไตน์
แคโรไลน์ ลีวิตต์ เลขานุการฝ่ายสื่อสารมวลชนทำเนียบขาว กล่าวว่า ทรัมป์ ได้พูดคุยกับบรรดาพันธมิตรในอ่าวเปอร์เซียและเหล่าชาติอาหรับหลายต่อหลายครั้ง เกี่ยวกับการผูกข้อตกลงไว้กับข้อตกลงอับราฮัม แต่ถ้าซาอุดีอาระเบียไม่เข้าร่วมกับพวกเขา "ข้อตกลงก็เป็นการยุติ"
สหรัฐฯและซาอุดีอาระเบียแถลงเกี่ยวกับข้อตกลงหนึ่งในวันพุธ(22ก.ค.) ต่อการเปิดทางให้ริยาดเสริมสมรรถนะยูเรเนียมและสร้างเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์โดยใช้เทคโนโลยีของสหรัฐฯ โดยไม่จำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบจากคณะผู้ตรวจสอบของสหประชาชาติ อย่างที่วอชิงตันเรียกร้องกับอิหร่าน
ในข้อความที่โพสต์บนทรูธโซเชียลวันพฤหัสบดี(23ก.ค.) ทรัมป์เขียนว่า "ข้อตกลงนิวเคลียร์พลเรือน(ซึ่งจะไม่มีการเสริมสมรรถนะ) เกี่ยวข้องเฉพาะกับการใช้งานที่ไม่ใช่ทางทหาร เช่นเดียวกับที่เคยมีกับอิหร่านและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์(รวมถึงประเทศอื่นๆ) จะได้รับการอนุมัติ แต่ทั้งหมดทั้งหมดขึ้นอยู่กับซาอุดีอาระเบียเข้าร่วมในในข้อตกลงอับราฮัม ที่ประสบความสำเร็จและได้รับความเคารพเป็นอย่างสูง อเมริกาไม่คัดค้านโรงงานนิวเคลียร์(ไม่เสริมสมรรถนะ)ทางพลเรือน" ทรัมป์กล่าว
สภาคองเกรสจะมีเวลา 90 วันในการทบทวนพิจารณาข้อตกลงก่อนมีผลบังคับใช้ นอกจากนี้ จะมีการศึกษาความเป็นไปได้เป็นเวลาสองปีในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเสริมสมรรถนะตามข้อตกลงดังกล่าว
สถานทูตซาอุดีอาระเบียในวอชิงตัน ยังไม่ออกมาแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับโพสต์ล่าสุดของทรัมป์ แต่ริยาดเคยพูดก่อนที่ ทรัมป์ จะผูกข้อตกลงนิวเคลียร์เข้ากับข้อตกลงอับราฮัม ว่าข้อตกลงนี้จะสนับสนุนความพยายามกระจายความเสี่ยงทางทรัพยากรพลังงาน และจะรวมถึงมาตรฐานสากลสูงสุดด้านความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ ความมั่นคงปลอดภัย และการไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์
"เราจะเดินหน้าพูดคุยกับคู่หูของเราซาอุดีอาระเบีย เพื่อให้ได้ข้อตกลงขั้นสุดท้าย และหวังจะได้เห็นพวกเขาเข้าร่วมในข้อตกลงอับราฮัมอย่างเร็วที่สุด" ลีวิตต์บอกกับพวกผู้สื่อข่าวในทำเนียบขาว
สหรัฐฯอาหรับเอมิเรตส์และบาห์เรนลงนามในข้อตกลงอับราฮัม ครั้งที่ทรัมป์ดำรงตำแหน่งสมัยแรกในปี 2020 ทำลายข้อห้ามที่มีมาอย่างยาวนาน กลายเป็นรัฐอาหรับ 2 ชาติแรกในรอบ 25 ปีที่ให้การรับรองอิสราเอล จากนั้นก็ตามด้วยโมร็อกโกและซูดาน
อิสราเอล ที่เบื้องต้นเกรงว่าข้อตกลงนิวเคลียร์ซาอุดีอาระเบีย อาจโหมกระพือการแข่งขันสะสมอาวุธในตะวันออกกลาง แสดงความยินดีกับการตั้งเงื่อนไขของทรัมป์ในวันพฤหัสบดี(23ก.ค.) "การเข้าร่วมในข้อตกลงอับราฮัมของซาอุดีอาระเบีย จะเป็นการก้าวกระโดดทางประวัติศาสตร์ในการมุ่งสู่สันติภาพในตะวันออกกลาง" ทำเนียบนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ระบุในถ้อยแถลง
ข้อตกลงนี้อนุญาตให้ซาอุดีอาระเบียเสริมสมรรถนะยูเรเนียมและแปรรูปกากกัมมันตรังสี ซึ่งทั้งสองอย่างนี้เป็นเส้นทางที่อาจนำไปสู่การผลิตอาวุธนิวเคลียร์ได้ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ตกลงที่จะสละสิทธิ์ทั้ง 2 ข้อนั้นเมื่อลงนามข้อตกลงที่คล้ายกันกับสหรัฐฯ ในปี 2009
ไม่เป็นที่ชัดเจนเกี่ยวกับความหมายในสิ่งที่ ทรัมป์ โพสต์บนสื่อสังคมออนไลน์ กรณีเขาบอกว่าจะไม่มีการเสริมสมรรถนะนิวเคลียร์ภายใต้ข้อตกลง และยังไม่ชัดเจนเช่นกันว่ามันเป็นการอ้างถึงยูเรเนียมเสริมสมรรถนะความเข้มข้นสูงที่ใช้ในอาวุธนิวเคลียร์โดยเฉพาะใช่หรือไม่ ทั้งนี้ยูเรเนียมเสริมสมรรถนะเกรดอาวุธ ต้องมีความเข้มข้นระดับราวๆ 90% ขณะที่เชื้อเพลิงสำหรับเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ ใช้ยูเรเนียมเสริมสมรรถนะความเข้มข้นเพียง 6%
(ที่มา:รอยเตอร์ส)