โค้งสุดท้ายชิงเก้าอี้ผู้นำสีกากี บิ๊กราญ สำราญ นวลมา เต็งหนึ่ง ผบ.ตร.คนที่ 16 จ่อนอนมา แม้อาวุโสน้อยกว่า แต่คุณสมบัติและความสามารถโดดเด่น ชูวิสัยทัศน์ผู้นำระยะยาวดีกว่าอยู่แค่ปีเดียวไป รอลุ้นผล 22 กรกฎาคมนี้
รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เป็นแคนดิเดต ที่มีโอกาสจะได้ขึ้นเป็น ผบ.ตร.คนใหม่ แทน พล.ต.อ.กิตติ์รัฐ พันธุ์เพ็ชร์ หรือบิ๊กต่าย ที่จะเกษียณอายุราชการ
มี4 คน ใครจะมาวิน จะได้รู้กันในวันที่ 22 กรกฎาคมนี้ ในการประชุมคณะกรรมการตํารวจ (ก.ตร ) ครั้งที่ 7/2569 ซึ่งนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และ รมว.มหาดไทย จะมานั่งหัวโต๊ะเป็นประธาน
แม้จะมีรองผบ.ตร. 4 คนที่แข่งกันมาถึงโค้งสุดท้าย แต่แวดวงสีกากี ต่างรับรู้กันแล้วว่า ว่าที่ ผบ.ตร.คนใหม่ จะชื่อ พล.ต.อ.สำราญ นวลมา หรือบิ๊กราญ แบบว่า เปลี่ยนนามสกุลจากนวลมา เป็น นอนมา ได้เลย
แล้วอะไร คือเหตุผลที่บิ๊กราญ เปล่งประกายเข้าตา ก.ตร. เหนือกว่าคู่แข่งคนอื่นๆ? ต้องมาดูรายชื่อ 4 ตัวเก็ง ว่าใครเป็นใครกันก่อน
อาวุโสลำดับที่ 1 คือ พล.ต.อ.นิรันดร เหลื่อมศรี หรือ รองไมค์ รอง ผบ.ตร. นรต.43
อาวุโสลำดับที่ 2 พล.ต.อ.ธัชชัย ปิตะนีละบุตร รอง ผบ.ตร. นรต.42
อาวุโสลำดับที่ 3 พล.ต.อ.สำราญ นวลมา หรือ บิ๊กราญ รอง ผบ.ตร. นรต.50
และอาวุโสลำดับที่ 4 พล.ต.อ.อิทธิพล อัจฉริยะประสิทธิ์ จเรตำรวจแห่งชาติ นรต.รุ่น 43
จะเห็นว่า พล.ต.อ.สำราญ มีอาวุโสลำดับที่ 3 แต่เป็นรุ่นน้อง ห่างจากแคนดิเดตคนอื่นๆ ร่วม 7-8 ปี
กฎหมายตำรวจไม่ได้ยึดเกณฑ์อาวุโสเป็นหลัก บิ๊กราญเลยทางนอนมา เพราะยุคนี้เขาบอกชัดเจนว่า ตำแหน่งประมุขตำรวจ ต้องการคุณสมบัติของบุคคลที่ครบเครื่อง เหมาะสม ลงตัวที่สุด
เกณฑ์ตามพระราชบัญญัติตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2565 มาตรา 78 ระบุไว้ว่า “ให้นายกรัฐมนตรี เป็นผู้คัดเลือกรายชื่อข้าราชการตำรวจผู้มีคุณสมบัติ โดยคำนึงถึงความอาวุโสและความรู้ความสามารถประกอบกัน
โดยเฉพาะประสบการณ์ในงานสืบสวนสอบสวน หรืองานป้องกันปราบปราม แล้วเสนอชื่อต่อ ก.ตร. เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบ ก่อนนำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งต่อไป”
เมื่อนําเอาลําดับอาวุโส มาเขย่ารวมกับความรู้ความสามารถในงานตํารวจ ชื่อพล.ต.อ.สำราญ นวลมา จึงมาเป็นอันดับ 1 ทิ้งคนอื่นๆ หลายช่วงตัว
โดยเฉพาะบิ๊กราญ มีโปรไฟล์เคยเป็น ผู้บัญชาการตำรวจนครบาล อันเป็นกองบัญชาการหมายเลข 1 ในสำนักงานตำรวจแห่งชาติมาก่อน
และล่าสุดก็เพิ่งโชว์ผลงานการสืบสวนปราบปราม ขบวนการพ่อทิพย์ ของแก๊งจีนเทา
เป็นคุณสมบัติซึ่งเหนือกว่าคู่แข่งคนอื่นอย่างชัดเจน แต่ว่าไปแล้ว คู่แข่งเองก็มีจุดอ่อน คนละแบบสองแบบ
บางคนตกสเปคอย่างแรง เพราะวางตัวแบบอํานาจนิยม ข่มขวัญผู้ใต้บังคับบัญชา ตลอดเวลา
ในอดีต บิ๊กตํารวจบางราย ก็พลาดเก้าอี้ ผบ.ตร. มาแล้ว จากบุคลิกแบบเดียวกัน
สมมติว่าบิ๊กราญ ได้เป็น ผบ.ตร. ตามคาด สิ่งที่จะตามมาก็คือ ตำรวจ จะมีผู้นําองค์กร ที่อาจอยู่นานจนทําลายสถิติ ผบ.ตร.ทุกคน
ประเด็นนี้ ทาง ก.ตร. จะมีการพิจารณาถึงผลดีผลเสียด้วย แต่ผลดีน่าจะมีมากกว่า กล่าวคือ ผบ.ตร. ที่มีอายุราชการยาวนาน จะสามารถวางแผนพัฒนา วางรากฐานให้สํานักงานตํารวจแห่งชาติ ได้อย่างเป็นรูปธรรม
ขณะที่ คนที่เป็น ผบ.ตร. แค่สั้นๆ ปีสองปี ไม่มีเวลามากพอที่จะวางแผนแม่บทใดๆได้ สิ่งนี้เกิดขึ้นและเป็นปัญหากับบางองค์กรในกระบวนการยุติธรรม
เพราะผู้นำทํางานได้ปีสองปีก็เกษียณไป รับตำแหน่งนั่งเก้าอี้ก้นยังไม่ร้อน ก็ต้องเกษียณแล้ว เหมือนเก้าอี้ผบ.ตร.เป็นสมบัติผลัดกันชม ของผู้นําองค์กรที่อาบน้ำร้อนมาก่อน
ส่วนประเด็น บิ๊กราญเป็นรุ่นน้อง แต่ข้ามหัวรุ่นพี่มากมายหลายรุ่น จะมีปัญหาในการบังคับบัญชาหรือไม่นั้น โดยธรรมชาติขององค์กรตํารวจ รุ่นพี่ที่เป็นผู้ใต้บังคับบัญชารุ่นน้อง มักเข้าใจระบบเป็นอย่างดี ไม่ค่อยมีปัญหาต่อต้าน อย่างที่เกิดกับหน่วยราชการในเครื่องแบบอื่นๆ
มิหนําซ้ำ บรรดาบิ๊กตํารวจ ลําดับรองๆ ลงมา จะให้ความยําเกรงกับ ผบ.ตร. ที่เหลืออายุราชการหลายปี ตรงข้าม จะไม่ค่อยเกรงใจ ผบ.ตร. ที่ใกล้จะเกษียณอีกต่างหาก
การมีอายุน้อยกว่าเลยกลายเป็นจุดแข็งของบิ๊กราญ ซึ่งทาง ก.ตร. อยากให้การสนับสนุน
ว่าแล้ว ก็ชวนให้นึกถึงบิ๊กตํารวจบางคน ที่พลาดโอกาสจะได้เป็นผู้นําตํารวจยาว ๆ เพราะดันมี Mindset ที่ผิดพลาด ใช้อํานาจหน้าที่ไปกอบโกยโดยมิชอบ
ไม่ว่าจะเซ็งลี้ขายเก้าอี้ตำรวจ อย่างโจ๋งครึ่มอื้อฉาวเป็นประวัติการณ์ ด้วยความมั่นใจพลังอํานาจของนักการเมืองที่หนุนหลังอยู่
ไหนยังไปเกี่ยวพันกับธุรกิจสีเทาสีดํา รับส่วยจากเว็บพนันออนไลน์ แล้วเอาเงินสกปรกเหล่านั้น ไปเป็นสินบนซื้อความคุ้มครองให้ตัวเอง
Mindset ที่ให้ความสำคัญกับการสร้างภาพแหกตาสังคม ก็เป็นอีกหนึ่งความหลงผิด สตอรี่ปลอมๆ หลอกได้ก็แค่คนทั่วไป แต่หลอกตำรวจด้วยกันไม่ได้
กรรมที่กระทำให้ตัวเอง จนจบไม่สวย ได้กลายเป็นโอกาสเลี่ยมทองฝังเพชรของ บิ๊กต่าย และพล.ต.อ.สำราญ นวลมา ว่าที่ผบ.ตร.คนที่16 ในวันนี้