ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ในวันจันทร์(13ก.ค.) ประกาศว่าอเมริกากำลังคืนสถานะมาตรการปิดล้อมเรือของอิหร่านในอ่าวเปอร์เซียและจะรับประกันคงการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ ตามหลังทั้ง 2 ฝ่ายยิงขีปนาวุธและโดรนเข้าใส่กันต่อเนื่องหลายวัน พร้อมบ่งชี้อเมริกาจะเป็นฝ่ายเรียกเก็บค่าผ่านทางกับเรือทุกลำ ที่แล่นผ่านเส้นทางขนส่งอันสำคัญแห่งนี้
สถานการณ์ความเป็นปรปักษ์ล่าสุด มีขึ้นหลังจากอิหร่านแถลงเมื่อช่วงสุดสัปดาห์ ประกาศปิดน่านน้ำยุทธศาสตร์ที่สำคัญแห่งนี้ ก่อข้อสงสัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับข้อตกลงชั่วคราวในการยุติสงครามและผลักให้ราคาน้ำมันกลับมาพุ่งทะยาน
"เราจะกลับมาบังคับใช้มาตรการปิดล้อมอิหร่านอีกครั้ง ที่เรียกเช่นนี้เพราะมาตรการดังกล่าวจะขัดขวางเฉพาะเรือของอิหร่าน หรือเรือของลูกค้าอิหร่าน ไม่ให้เข้าออกช่องแคบฮอร์มุซ ส่วนประเทศอื่น ๆทั้งหมดจะยังคงสามารถใช้ช่องแคบแห่งนี้ได้อย่างเสรีและเป็นธรรม" ทรัมป์เขียนบนทรูธโซเชียล
"ช่องแคบฮอร์มุซเปิด และจะยังคงเปิดอยู่ ไม่ว่าจะมีหรือไม่มีอิหร่านเข้ามาเกี่ยวข้องก็ตาม เรากำลังคืนสถานะปิดล้อมอิหร่าน" ทรัมป์เขียนข้อความบนทรูธโซเชียล "นับจากนี้เป็นต้นไป สหรัฐฯที่รู้จักกันในฐานะผู้พิทักษ์ช่องแคบฮอร์มุซ เพื่อความเป็นธรรม จะเรียกเก็บเงินค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่จำเป็นในการดำเนินภารกิจดังกล่าว ที่อัตรา 20% ของมูลค่าสินค้าทั้งหมด"
กองบัญชาการทหารร่วมของอิหร่าน บอกว่าสหรัฐฯไม่มีบทบาทใดๆในการตัดสินอนาคตของฮอร์มุซและจะไม่ยอมให้เข้าแทรกแซง ส่วน อับบาส อารากชี รัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน เขียนบนแพลตฟอร์มเอ็กซ์ว่าเตหะรานคือผู้พิทักษ์ช่องแคบและจะยังคงเป็นตลอดไป พร้อมตอบโต้ความคิดเห็นของทรัมป์ว่า "แน่นอน 20% มันมากเกินไป เราจะยุติธรรมกว่านั้น"
หน่วยงานการเดินเรือของสหประชาชาติตีกลับข้อเสนอของทรัมป์ บอกว่าพวกเขาคัดค้านการเก็บค่าผ่านทางใดๆสำหรับช่องแคบต่างๆที่ใช้ในการล่องเรือนานาชาติ และเน้นย้ำว่าไม่มีพื้นฐานทางกฎหมายใดๆสำหรับการบังคับเก็บค่าผ่านทางช่องแคบ
ก่อนหน้านี้ ทรัมป์ เคยบ่งชี้ว่าอเมริกาอาจเก็บค่าผ่านทางช่องแคบ แต่จนถึงตอนนี้ยังไม่ได้ทำเช่นนั้น และมันไม่เป็นที่ชัดเจนว่าสหรัฐฯจะทำตามคำประกาศของทรัมป์ในคราวนี้หรือไม่
ศูนย์ข้อมูลทางทะเลร่วมที่นำโดยกองทัพเรือสหรัฐฯ เปิดเผยว่าอเมริกาจะคืนสถานะปิดล้อมทางทะเลกดดันอิหร่าน ณ เวลา 20.00 จีเอ็มทีของวันอังคารที่ 14 กรกฏาคม (ตรงกับเมืองไทย 03.00น.เช้าวันพุธ) และจะบังคับใช้กับเรือทุกลำไม่ว่าจะประดับธงชาติใดก็ตาม ครอบคลุมทั่วทุกชายฝั่งอิหร่าน ในนั้นรวมถึงท่าเรือและสถานีน้ำมันทั้งหลาย
ถ้อยแถลงระบุว่ามาตรการดังกล่าวจะไม่ขัดขวางการผ่านทางโดยสุจริต ผ่านช่องแคบเพื่อไปยังหรือมาจากจุดหมายปลายทางที่ไม่ใช่ของอิหร่าน เรือบรรทุกความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมจะได้รับอนุญาต แต่ต้องผ่านการตรวจสอบก่อน
ก่อนหน้าความขัดแย้งเริ่มต้นขึ้นในช่วงสิ้นเดือนกุมภาพันธ์ น้ำมันและก๊าซธรรมชาติล่องผ่านช่องแคบฮอร์มุซ คิดเป็นสัดส่วน 1 ใน 5 ของอุปทานโลกในแต่ละวัน ป้อนเชื้อเพลิงสู่ตลาดโลกมากกว่า 15 ล้านบาร์เรล มูลค่าอย่างต่ำ 1,200 ล้านดอลลาร์ แต่ถ้าสหรัฐฯคิดค่าธรรมเนียม 20% ก็จะก่อรายได้ราวๆ 250 ล้านดอลลาร์ต่อวัน
อย่างไรก็ตามอีกด้านหนึ่งฝ่ายอิหร่าน ก็กำลังหาทางสถาปนาระบบค่าธรรมเนียมและการอนุญาตแบบถาวรของตนเอง สำหรับเรือทั้งหลายที่ใช้น่านน้ำแคบๆแห่งนี้
ความเคลื่อนไหวของทั้ง 2 ฝ่าย มีขึ้นในขณะที่กองบัญชาการกลางสหรัฐฯเปิดเผยว่ากองกำลังของพวกเขาโจมตีเรือดำน้ำลำหนึ่งและโรงงานบำรุงรักษาเรือในอิหร่านวันอาทิตย์(12ก.ค.) โดยใช้โดรนพลีชีพ ขณะที่ไออาร์เอ็นเอ สื่อมวลชนอิหร่าน รายงานอ้างเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นระบุในวันจันทร์(13ก.ค.) ว่าอเมริกาได้โจมตีที่ตั้งทางทหารบนเกาะเกชม์,เมืองบันดาร์ อับบาสและเมืองอาบาดัน ทางใต้และตะวันตกเฉียงใต้ของอิหร่าน พร้อมยืนยันว่ามีผู้เสียชีวิต 2 ราย ในอาบาดัน
ส่วนทางกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามแห่งอิหร่าน ระบุว่าได้เล็งเป้าเล่นงานที่ตั้งทางทหารของอเมริกา บาห์เรนและคูเวต ทำลายระบบเรดาร์ในโอมาน รวมถึงโจมตีโดนถึงจัดเก็บเชื้อเพลิงและคลังกระสุน ณ ฐานทัพอากาศปรินซ์ฮัสซัน ในจอร์แดน ตอบโต้การโจมตีของสหรัฐฯ
ในเหตุปะทะรอบล่าสุดถือเป็นการตอกย้ำสถานการณ์ที่ลุกลามบานปลายขึ้นในสัปดาห์ที่แล้ว ก่อข้อสงสัยเกี่ยวกับข้อตกลงชั่วคราวระหว่างสหรัฐฯกับอิหร่าน เกี่ยวกับการเปิดช่องแคบฮอร์มุซและยุติความเป็นปรปักษ์
ทรัมป์บอกว่าเขามองว่าข้อตกลงดังกล่าวสิ้นสุดลงไปแล้ว แต่ก็เปิดประตูสำหรับกลับมาเจรจากันอีก "เรามีข้อตกลง มันเป็นข้อตกลงที่บรรลุแล้ว และจากนั้นพวกเขาก็ทำลายมัน พวกเขาทำลายมันตลอด" ผู้นำสหรัฐฯกล่าวระหว่างให้สัมภาษณ์กับฟ็อกซ์นิวส์เมื่อวันจันทร์ "ดังนั้น เรากำลังจะโจมตีพวกเขาหนักมากๆ"
โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ หัวหน้าคณะผู้แทนเจรจาของอิหร่าน ใช้แข็งกร้าวแบบเดียวกันบนแพลตฟอร์มเอ็กซ์ ตอบโต้กลับว่า "ยุคสมัยข้อตกลงฝ่ายเดียวกันหมดยุคไปแล้ว เราขอบอกคุณกลับไปว่า จงทำตามคำพูด ไม่เช่นนั้นก็ต้องชดใช้"
(ที่มา:รอยเตอร์ส)