คำแนะนำจากอุปนายกแพทยสมาคมฯ เผยผลกระทบต่อสุขภาพจากความร้อนและการสูดดมควันไฟ แนะผู้รอดชีวิตจากเพลิงไหม้ รีบตรวจสุขภาพ เหตุมีสารอันตราย ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ และฝุน PM 2.5 อีกทั้งระวังภาวะการสูดสำลักควัน แสดงอาการช้าหลังประสบเหตุ 24-48 ชม. พร้อมแนะนำดับเพลิงและกู้ภัยใช้อุปกรณ์ป้องกัน และตรวจสุขภาพเป็นระยะ
.
วันนี้ (13 ก.ค. 2569) พ.ต.นพ.ชาญฤทธิ์ ล้อทวีสวัสดิ์ อุปนายกแพทยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ เปิดเผยว่า ในฐานะวิสัญญีแพทย์และผู้ที่เคยปฏิบัติงานด้านการจัดการภัยพิบัติ ขอเสนอประเด็นสำคัญที่ประชาชน โดยเฉพาะผู้รอดชีวิตจากเหตุเพลิงไหม้ รวมถึงสื่อมวลชน ควรให้ความสำคัญและสื่อสารต่อ เพื่อเฝ้าระวังผลกระทบต่อสุขภาพจากความร้อนและการสูดดมควันไฟ ซึ่งอาจเป็นอันตรายแม้ไม่มีบาดแผลภายนอก โดยแนะนำให้ผู้รอดชีวิตจากเหตุเพลิงไหม้ทุกคน ควรเข้ารับการตรวจสุขภาพโดยเร็ว เพื่อประเมินผลกระทบจากความร้อนและควันไฟ หากมีอาการหายใจลำบาก หอบเหนื่อย ไอถี่ ไอมีเสมหะสีดำปนเขม่า เสียงแหบ เจ็บคอมาก ปวดศีรษะรุนแรง มึนงง สับสน วิงเวียนศีรษะ ซึมลง หรือหมดสติ ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของการได้รับพิษจากควันไฟหรือภาวะพร่องออกซิเจน ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
.
"ในควันไฟมีสารอันตรายสำคัญ 2 ชนิด คือ ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ และอนุภาคขนาดเล็ก เช่น PM2.5 หรือเล็กกว่านั้น ซึ่งมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า เมื่อสูดดมเข้าไป ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์จะเข้าไปแย่งจับกับเม็ดเลือดแดง ทำให้ร่างกายไม่สามารถนำออกซิเจนไปเลี้ยงอวัยวะต่าง ๆ ได้ ส่งผลให้เกิดอาการปวดศีรษะ มึนงง ระดับความรู้สึกตัวลดลง และอาจทำให้เกิดอาการของโรคหัวใจ เช่น เจ็บหน้าอก ขณะที่อนุภาคขนาดเล็กจะลงสู่ปอดโดยตรง ทำให้เกิดอาการไอ หายใจลำบาก และทำให้ผู้ป่วยโรคหัวใจหรือโรคปอดมีอาการรุนแรงขึ้น" พ.ต.นพ.ชาญฤทธิ์ กล่าว
.
สำหรับคำแนะนำเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ในลักษณะดังกล่าวในวันข้างหน้า พ.ต.นพ.ชาญฤทธิ์ แนะนำว่า ผู้ประสบเหตุควรปฏิบัติตัวอย่างถูกต้องตั้งแต่ในจุดเกิดเหตุ โดยรีบออกจากพื้นที่ที่มีควันไฟให้เร็วที่สุด หากต้องผ่านกลุ่มควันควรหมอบต่ำหรือคลานออกจากพื้นที่ เนื่องจากควันและก๊าซร้อนจะลอยอยู่ด้านบน หากมีผ้าชุบน้ำสามารถใช้ปิดจมูกและปากเพื่อลดการสูดดมเขม่าและอนุภาคพิษได้ในระดับหนึ่ง และเมื่อพ้นจากพื้นที่อันตรายแล้ว ควรรีบเคลื่อนย้ายผู้ประสบภัยไปยังบริเวณที่อากาศบริสุทธิ์และมีการระบายอากาศดี หากผู้ป่วยรู้สึกตัวดีให้จัดให้นั่งในท่าที่สบายที่สุด แต่หากหมดสติและยังหายใจได้ ให้จัดนอนตะแคงในท่าพักฟื้น (Recovery Position) เพื่อป้องกันการอุดกั้นทางเดินหายใจและการสำลัก พร้อมคลายเสื้อผ้าหรือสิ่งที่รัดบริเวณลำคอและหน้าอก เพื่อให้ปอดขยายตัวได้เต็มที่
.
ในกรณีที่ผู้ป่วยหมดสติ ไม่ตอบสนอง และไม่หายใจ ต้องรีบประเมินการหายใจและทำการกู้ชีพ (CPR) พร้อมโทรแจ้งระบบการแพทย์ฉุกเฉินทันที ขณะที่ผู้ที่มีอาการระคายเคืองตาจากเขม่าหรือควันไฟ ควรใช้น้ำสะอาดล้างตาต่อเนื่องอย่างน้อย 15 นาที ส่วนผู้ที่มีอาการแสบคอหรือคอแห้ง สามารถจิบน้ำสะอาดทีละน้อยเพื่อบรรเทาอาการได้
.
ทั้งนี้ สิ่งที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ คือ ภาวะการสูดสำลักควัน (Inhalation Injury) ซึ่งเกิดจากความร้อนและก๊าซพิษทำลายทางเดินหายใจ โดยอาการอาจยังไม่ปรากฏทันที แต่จะเริ่มแสดงภายใน 24-48 ชั่วโมง จึงไม่ควรชะล่าใจ แม้ในช่วงแรกจะรู้สึกเป็นปกติก็ตาม โดยเฉพาะหากมีอาการหายใจหอบเหนื่อย หายใจมีเสียงหวีด ไอรุนแรงหรือไอมีเสมหะปนเขม่าสีดำ เสียงแหบผิดปกติ มีรอยไหม้บริเวณใบหน้า ขนจมูก หรือช่องปาก รวมถึงมีอาการปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน มึนงง หรือซึมลง ต้องรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที
.
สำหรับการรักษาในโรงพยาบาล แพทย์จะตรวจร่างกายอย่างละเอียด ทั้งการประเมินบาดแผลไฟไหม้ ตรวจหาร่องรอยเขม่าบริเวณใบหน้าและทางเดินหายใจ ฟังเสียงปอด เอกซเรย์ทรวงอก (Chest X-ray) และในบางรายอาจจำเป็นต้องส่องกล้องตรวจหลอดลม (Bronchoscopy) เพื่อตรวจหาการบวม แผลไหม้ หรือคราบเขม่าภายในหลอดลม รวมถึงตรวจเลือดเพื่อวัดระดับก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ และตรวจวัดระดับออกซิเจนในเลือด เพื่อประเมินภาวะพร่องออกซิเจนและกำหนดแนวทางการรักษาที่เหมาะสม
.
ในตอนท้าย พ.ต.นพ.ชาญฤทธิ์ กล่าวด้วยว่า ไม่เพียงผู้ประสบเหตุเท่านั้นที่ต้องเฝ้าระวังผลกระทบจากควันไฟ แต่เจ้าหน้าที่ดับเพลิง หน่วยกู้ภัย และผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ก็เป็นกลุ่มเสี่ยงเช่นกัน เพราะต้องสัมผัสควันไฟและอนุภาคพิษซ้ำ ๆ แม้ในช่วงเวลาสั้น ๆ การได้รับอนุภาคขนาดเล็กอย่างต่อเนื่องอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคปอด โรคหัวใจ และโรคหลอดเลือดในระยะยาว จึงควรใช้อุปกรณ์ป้องกันระบบทางเดินหายใจอย่างเหมาะสมและได้รับการตรวจสุขภาพเป็นระยะ
.
อนึ่ง เมื่อคืนที่ผ่านมา เวลา 23.57 น. ของวันที่ 12 ก.ค. 2569 เกิดเหตุเพลิงไหม้สถานบันเทิงที่ชื่อว่า โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว บริเวณห้าแยกลาดพร้าว ถนนลาดพร้าว แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพฯ ข้อมูลจากศูนย์เอราวัณ สำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร ระบุว่า มีผู้เสียชีวิตทันทีในที่เกิดเหตุ 27 ราย สภาพร่างถูกไฟคลอกหนัก ยืนยันตัวตนได้แล้ว 13 ราย ผู้บาดเจ็บ 71 คน แบ่งเป็นอาการสาหัส (สีแดง) 24 คน อาการปานกลาง (สีเหลือง) 13 คน อาการเล็กน้อย (สีเขียว) 32 คน และยังมีผู้สูญหายอีก 45 คน