ทรัมป์อ้างอิหร่านขอนัดประชุมที่กาตาร์วันอังคาร (30 มิ.ย.) ด้านเตหะรานถึงแม้ส่งทีมงานไปโดฮาจริงๆ แต่กลับยืนยันไม่มีแผนเจรจาโดยตรงกับอเมริกา อิหร่านยังเตือนฝรั่งเศสงดยั่วยุปลุกปั่น หลังปารีสประกาศร่วมมือกับโอมานกวาดทุ่นระเบิดในช่องแคบฮอร์มุซ
ทั้งวอชิงตันและเตหะรานต่างระบุว่า ได้ส่งทีมเจ้าหน้าที่ของฝ่ายตนไปยังกาตาร์ แต่เมื่องแจกแจงลงรายละเอียด ปรากฏว่าส่วนใหญ่กลับมีความขัดแย้งกัน ซึ่งรวมถึงกำหนดเวลาและวัตถุประสงค์ในการเดินทาง
ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ โพสต์บนโซเชียลมีเดียเมื่อวันจันทร์ (29) อ้างว่า เตหะรานเรียกร้องให้ประชุมกันที่กรุงโดฮา เมืองหลวงของกาตาร์
หลังจากนั้นไม่นาน แคโรไลน์ เลวิตต์ โฆษกทำเนียบขาว ให้สัมภาษณ์ทีวีฟ็อกซ์ นิวส์ว่า สตีฟ วิตคอฟฟ์ ผู้แทนพิเศษของอเมริกา และจาเร็ด คุชเนอร์ ลูกเขยและที่ปรึกษาของทรัมป์ จะบินไปโดฮาเพื่อร่วมประชุมระดับสูงในสัปดาห์นี้
ต่อมาเมื่อเช้าวันอังคาร ซีเอ็นเอ็นรายงานว่า วิตคอฟฟ์กำลังเดินทางไปกาตาร์แล้ว
ด้านปากีสถาน หนึ่งในประเทศผู้ไกล่เกลี่ยสำคัญ ก็ระบุเช่นกันว่า อิหร่านและอเมริกาจะกลับสู่โต๊ะเจรจาอีกครั้งในวันอังคาร
อย่างไรก็ดี เมื่อวันจันทร์ เอสมาอิล บาเกอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน แถลงว่า ทีมผู้เชี่ยวชาญของอิหร่านจะเดินทางไปโดฮาในสัปดาห์นี้ เพื่อหารือเกี่ยวกับแผนการรับมอบสินทรัพย์ที่ถูกอายัดไว้กลับคืนมาให้อิหร่าน และประเด็นอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับข้อตกลงชั่วคราวเพื่อยุติสงครามในตะวันออกกลาง
บาเกอียังยืนยันว่า ทีมผู้เชี่ยวชาญดังกล่าวไม่มีแผนร่วมประชุมกับเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และอิหร่านยังไม่ได้เข้าสู่กระบวนการเจรจาข้อตกลงขั้นสุดท้าย
หารืออนาคตฮอร์มุซ
การที่อิหร่านใช้อำนาจควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งสินค้าและพลังงานสำคัญของโลก จุดชนวนการเผชิญหน้าครั้งใหม่ เหตุการณ์ล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อเช้าวันอาทิตย์ (28 ) โดยกองบัญชาการด้านกลางของกองทัพสหรัฐฯ ซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบครอบคลุมภูมิภาคตะวันออกกกลาง แถลงวาได้โจมตีเป้าหมายทางทหารของอิหร่าน 10 แห่งเพื่อตอบโต้ที่เตหะรานโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันในฮอร์มุซ ขณะที่อิหร่านโจมตีกลับไปที่ฐานทัพของอเมริกาในคูเวตและบาห์เรน
ทั้งนี้ ช่องแคบฮอร์มุซประกอบด้วยน่านน้ำอาณาเขตของโอมานและอิหร่าน แต่ภายใต้กฎหมายจารีตประเพณีระหว่างประเทศ ทั้งสองชาติไม่สามารถปิดกั้นหรือเรียกเก็บค่าผ่านทางช่องแคบนี้ได้
กระนั้น บันทึกความเข้าใจที่อเมริกาและอิหร่านลงนามเมื่อไม่นานมานี้ระบุว่า อิหร่านจะเป็นผู้กำหนดอนาคตการจัดการฮอร์มุซ โดยจะหารือกับโอมานและประเทศอ่าวเปอร์เซียอื่นๆ รวมทั้งยังต้องสอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ
ในวันจันทร์ คาเซ็ม การิบาบาดี รัฐมนตรีช่วยต่างประเทศอิหร่าน เผยว่า ได้ประชุมกับโอมานครั้งแรกเกี่ยวกับการจัดการช่องแคบฮอร์มุซที่กรุงมัสกัตของโอมาน โดยมีการทบทวนปัญหาที่เกิดขึ้นในปัจจุบันและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดการน่านน้ำนี้ในอนาคต
วันเดียวกันนั้น บาดร์ อัล-บูไซดี รัฐมนตรีต่างประเทศโอมาน แถลงว่า โอมานและอิหร่านกำลังพิจารณาเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือพาณิชย์ที่แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซ เช่น ค่าบริการด้านความปลอดภัย การป้องกันมลพิษ ความช่วยเหลือในการเดินเรือ และการเตรียมพร้อมรับมือเหตุการณ์ต่างๆ อาทิ ไฟไหม้ อย่างไรก็ดี เขาย้ำว่า โอมานไม่สนับสนุนให้มีการเรียกเก็บค่าผ่านทาง
ที่ผ่านมาไม่เคยมีการเก็บค่าธรรมเนียมใดๆ ในการใช้ช่องแคบฮอร์มุซ และประเทศอื่นๆ ในอ่าวเปอร์เซีย ตลอดจนอเมริกา ต่างมีท่าทีคัดค้านการกำหนดค่าธรรมเนียมไม่ว่าอยู่ในรูปใด สำหรับการใช้เส้นทางดังกล่าว
อิหร่านเตือนปารีสงดยั่วยุ
ในวันจันทร์ โอมานและฝรั่งเศสออกคำแถลงร่วมภายหลังการหารือระหว่างประธานาธิบดีเอมมานูเอล มาครง กับ สุลต่านไฮซัม บิน ตาริก แห่งโอมาน ที่กรุงปารีสว่า ฝรั่งเศสและโอมานจะร่วมกันกวาดทุ่นระเบิดในฮอร์มุซ
อย่างไรก็ดี รัฐมนตรีช่วยต่างประเทศอิหร่านออกมาคัดค้านคำแถลงร่วมดังกล่าวทันที โดยยืนยันว่า ภายใต้ข้อตกลงชั่วคราว การกวาดทุ่นระเบิดจะต้องดำเนินการโดยอิหร่านแต่เพียงผู้เดียว
การิบาบาดียังระบุว่า สถานการณ์มีความอ่อนไหวและซับซ้อน อิหร่านจึงแนะนำอย่างจริงจังให้ฝรั่งเศสงดเว้นการยั่วยุซึ่งจะทำให้สถานการณ์ซับซ้อนกว่าเดิม
ยังลังเลแล่นเรือผ่านฮอร์มุซ
แม้อเมริกาและอิหร่านตกลงยุติการโจมตีตอบโต้กันแล้ว ทว่าเคปเลอร์ บริษัทติดตามและตรวจสอบสถานะการเดินเรือ รายงานว่า การจราจรในฮอร์มุซเบาบางลงในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา หลังจากเรือบรรทุกน้ำมันลำหนึ่งถูกโจมตี โดยเมื่อวันเสาร์ (27) มีเรือบรรทุกสินค้าโภคภัณฑ์แล่นผ่านช่องแคบนี้ 29 ลำ และ 12 ลำในวันอาทิตย์
ข้อมูลจากเคปเลอร์ยังระบุว่า ไม่มีเรือใช้เส้นทางด้านใต้ที่ผ่านน่านน้ำโอมานแม้แต่ลำเดียว ขณะที่ข้อมูลจากเอเอ็กซ์เอสมารีน ซึ่งเป็นบริษัทติดตามและตรวจสอบสถานะการเดินเรืออีกแห่งหนึ่ง พบว่า เรือ 44 ลำระงับการส่งสัญญาณตำแหน่งเรือ
(ที่มา: เอเอฟพี/เอพี)