เอเอฟพี/เอพี – ประธานาธิบดีอิหร่านอ้างกาตาร์เตรียมปลดล็อกทรัพย์สินที่ถูกอายัดคืนให้เตหะราน 6,000 ล้านดอลลาร์ ขณะที่รัฐมนตรีช่วยต่างประเทศปฏิเสธข่าวนัดประชุมทางเทคนิคกับอเมริกาในอีกไม่กี่วันนี้เพื่อผลักดันข้อตกลงยุติสงคราม ด้านที่ปรึกษาผู้นำสูงสุดของอิหร่านประกาศกร้าว ตราบที่ฮอร์มุซยังอยู่ในการควบคุมของเตหะราน ความฝันของอเมริกาในการเป็นมหาอำนาจครอบงำตะวันออกกลางจะไม่มีทางเป็นจริง
ประธานาธิบดีมาซูด เปเซชเคียนของอิหร่าน กล่าวยกย่องข้อตกลงชั่วคราวเพื่อยุติสงครามในตะวันออกกลางที่สำนักข่าว IRNA ของทางการอิหร่านนำออกเผยแพร่เมื่อวันจันทร์ (29 มิ.ย.) ว่า ข้อตกลงดังกล่าวถือเป็นชัยชนะอันยิ่งใหญ่สำหรับประชาชนอิหร่าน
เปเซชเคียนสำทับว่า ภายใต้ข้อตกลง จะมีการถ่ายโอนทรัพย์สินที่ถูกอายัดอยู่ในกาตาร์มูลค่า 6,000 ล้านดอลลาร์ จากทั้งหมด 12,000 ล้านดอลลาร์คืนให้อิหร่าน โดยขณะนี้กำลังอยู่ระหว่างดำเนินการตามขั้นตอนที่จำเป็น
อย่างไรก็ดี ทางด้านอเมริการะบุว่า ยังไม่มีการคืนทรัพย์สินที่อายัดให้อิหร่าน ขณะที่กาตาร์ ซึ่งเป็นผู้ไกล่เกลี่ยสำคัญร่วมกับปากีสถาน ไม่ได้ยืนยันว่า มีการโอนเงินให้อิหร่านเช่นเดียวกัน
สำนักข่าวเอพีตีความว่า ความเคลื่อนไหวของเปเซชเคียนดูเหมือนเป็นความพยายามโน้มน้าวให้ประชาชนอิหร่านสนับสนุนข้อตกลงชั่วคราว โดยเฉพาะอย่างยิ่งขณะที่อำนาจการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซของเตหะรานถูกท้าทายจากความพยายามในการเปิดเส้นทางเข้า-ออกจากอ่าวเปอร์เซียของโอมาน และอิหร่านโจมตี รวมทั้งขู่โจมตีเรือสินค้าและเรือบรรทุกน้ำมันที่พยายามแล่นผ่านฮอร์มุซโดยไม่แจ้งอิหร่านล่วงหน้า
ช่วงไม่กี่วันมานี้ อิหร่านโจมตีเรือบรรทุกน้ำมัน 2 ลำที่แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซโดยใช้เส้นทางเลียบชายฝั่งด้านโอมาน ทำให้อเมริกาโจมตีทางอากาศต่ออิหร่าน และอิหร่านตอบโต้ด้วยการถล่มที่ตั้งทางทหารของอเมริกาในตะวันออกกลาง ท่ามกลางความกังวลว่าการเจรจาเพื่อบรรลุข้อตกลงยุติสงครามถาวรอาจหยุดชะงัก
ทางด้านปากีสถานเผยว่า อเมริกาและอิหร่านอาจกลับสู่โต๊ะเจรจาอีกครั้งเพื่อหารือเกี่ยวกับเงื่อนไขในข้อตกลงชั่วคราวในวันอังคาร (30 มิ.ย.) ขณะที่คณะบริหารของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่า จะมีการเจรจาทางเทคนิคในไม่กี่วันนี้
แต่ในวันจันทร์ คาเซ็ม การิบาบาดี รัฐมนตรีช่วยต่างประเทศอิหร่าน ยืนยันว่า คณะทำงานของอิหร่านไม่มีนัดหมายประชุมทางเทคนิคกับอเมริกาในสัปดาห์นี้
การิบาบาดียังโพสต์บน X ว่า อิหร่านได้ประชุมกับโอมานครั้งแรกเกี่ยวกับการจัดการช่องแคบฮอร์มุซที่กรุงมัสกัตของโอมาน โดยมีการทบทวนปัญหาที่เกิดขึ้นในปัจจุบันและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดการน่านน้ำนี้ในอนาคต
การเปิดเผยนี้มีขึ้นหลังจากที่อเมริกาเผยว่า ได้ตกลงกับอิหร่านในการระงับการโจมตีตอบโต้กัน และทั้งสองฝ่ายมีแผนฟื้นการเจรจาเพื่อยุติสงคราม
ทั้งนี้ ช่องแคบฮอร์มุซซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว 20% ของทั่วโลก ประกอบด้วยน่านน้ำอาณาเขตของโอมานและอิหร่าน แต่ภายใต้กฎหมายจารีตประเพณีระหว่างประเทศ ทั้งสองชาติไม่สามารถปิดกั้นหรือเรียกเก็บค่าผ่านทางช่องแคบนี้ได้
การที่เตหะรานยังคงใช้อำนาจควบคุมฮอร์มุซได้จุดชนวนสู่การตอบโต้ระลอกใหม่ โดยครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อเช้าวันอาทิตย์ที่กองบัญชาการกลางของกองทัพสหรัฐฯ (CENTCOM) แถลงว่า ได้โจมตีเป้าหมายทางทหารของอิหร่าน 10 แห่งเพื่อตอบโต้ที่อิหร่านยังคงโจมตีเรือสินค้าในฮอร์มุซ
ด้านเตหะรานเอาคืนด้วยการโจมตีฐานทัพของอเมริกาในคูเวตและบาห์เรน และทั้งสองประเทศนี้ออกแถลงการณ์ประณามการกระทำของอิหร่าน
โมฮัมหมัด มอคห์เบอร์ ที่ปรึกษาของผู้นำสูงสุดของอิหร่าน โพสต์บน X ว่า ตราบที่ฮอร์มุซยังอยู่ภายใต้การควบคุมของอิหร่าน ความฝันของอเมริกาในการเป็นมหาอำนาจครอบงำตะวันออกกลางจะไม่มีทางเป็นจริง
เอช.เอ. เฮลล์เยอร์ จากรอยัล ยูไนเต็ด เซอร์วิส อินสติทูท ซึ่งเป็นกลุ่มคลังสมองในลอนดอน ชี้ว่า อิหร่านอาจมองว่า การเจรจาที่ยืดเยื้อควบคู่กับการกดดันอย่างมีการควบคุมในช่องแคบฮอร์มุซอาจทำให้ตนเองได้เปรียบ ดังนั้น เขาจึงคิดว่า มีแนวโน้มที่จะเกิดสถานการณ์ตึงเครียดในฮอร์มุซอีก