จ่อแล้ว! แก้ กม.ปกครองฯ เพิ่มอำนาจ มท.1 ตั้ง "กำนัน/ผญบ." พื้นที่ ทม.-ทน. ที่ถูกยุบตาม กม.ยกฐานะ อ้างพื้นที่นั้น "ประชาชนต้องการ"?

จ่อแล้ว! เปิดฟังความเห็น 30 วัน เพิ่มอำนาจ มท.1 สามารถแต่งตั้ง "กำนันผู้ใหญ่บ้าน" ตามความจำเป็น เฉพาะในพื้นที่เทศบาลเมือง-เทศบาลนคร ที่ถูกยุบตามกฏหมายยกฐานะจาก อบต./เทศบาลตำบล กลับมาดำรงตำแหน่งหน้าที่แถมอำนาจเหมือนเดิม! อ้างบำบัดทุกข์บำรุงสุขขับเคลื่อนนโยบายรัฐ แม้ในพื้นที่ เทศบาลเมือง-เทศบาลนคร จะมี "นายกเทศมนตรี - สท.- คณะกรรมการชุมชน" ตามกฏหมายแล้วก็ตาม

วันนี้ (26 มิ.ย.2569) มีรายงานจากกระทรวงมหาดไทย เปิดเผยถึงความคืบหน้า การยกร่างแก้ไขพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ...."ของกรมการปกครอง ว่าด้วยการ แต่งตั้ง "กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล สารวัตรกำนัน และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน" ในเขตเทศบาลเมืองและเทศบาลนคร

โดยร่างฉบับนี้ จะเป็นการเพิ่มอำนาจให้ "รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย" (มท.1) สามารถประกาศให้พื้นที่ ที่เคยมีการยกเลิกตำแหน่งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน หลังยกฐานะเป็นเทศบาล สามารถดำเนินการแต่งตั้งบุคคลในตำแหน่งดังกล่าวต่อไปได้

เพื่อให้คงมีตำแหน่งดังกล่าวในการบำบัดทุกข์บำรุงสุขและขับเคลื่อนนโยบายของภาครัฐในระดับพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ล่าสุด กรมการปกครอง เปิดให้ประชาชนทั่วไป รวมถึงเจ้าหน้าที่ของรัฐสังกัด ที่บังคับใช้กฎหมายนี้ แสดงความเห็น

ประกอบด้วยจาก สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กรมการพัฒนาชุมชน กรมที่ดิน กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมโยธาธิการและผังเมือง กรมอนามัย และกรมควบคุมโรค

ทั้งนี้ เพื่อพิจารณาแนวทางการยกเว้นการบังคับใช้กฎหมายเทศบาลในส่วนที่กำหนดให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ต้องพ้นจากตำแหน่ง ทั้งนี้ เพื่อให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ยังคงมีอำนาจหน้าที่ดูแลและช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่ตามกฎหมายต่อไป

สามารถแสดงความคิดเห็นได้ตั้งแต่วันที่ 26 มิ.ย. - 26 ก.ค. 2569 ผ่านระบบกลางทางกฎหมาย (law.go.th) โดยคลิกที่ลิงก์

https://law.go.th/listeningDetail?survey_id=NzI0OURHQV9MQVdfRlJPTlRFTkQ=

สำหรับคำถามดังกล่าว ประกอบด้วย เห็นด้วยหรือไม่ ที่จะกำหนดให้อำนาจ มท.1 สามารถออกประกาศให้พื้นที่เขตเทศบาลเมืองหรือเทศบาลนคร ที่เคยมีการยกเลิกตำแหน่งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ สามารถกลับมาแต่งตั้งตำแหน่งดังกล่าวได้ หากมีความจำเป็นและประชาชนในพื้นที่ต้องการ

เห็นด้วยหรือไม่ ที่จะไม่ให้ใช้บทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยเทศบาลที่กำหนดให้ตำแหน่งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ พ้นจากตำแหน่งและหน้าที่ในเขตเทศบาลเมืองและเทศบาลนคร มาใช้บังคับในพื้นที่ที่ มท.1 ได้มีประกาศให้แต่งตั้งตำแหน่งดังกล่าวได้แล้ว เพื่อให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ยังคงมีอำนาจหน้าที่ดูแลประชาชนตามกฎหมายลักษณะปกครองท้องที่หรือกฎหมายอื่นต่อไป

และ เห็นด้วยหรือไม่ ที่จะกำหนดให้ต้องดำเนินการแต่งตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ในพื้นที่ดังกล่าวให้เสร็จสิ้นภายใน 30 วัน นับแต่วันที่มีประกาศ

กรมการปกครอง ระบุถึงการยกร่างฉบับนี้ ว่า โดยที่กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล สารวัตรกำนัน และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน เป็นบุคคลในพื้นที่ที่มีความใกล้ชิดกับราษฎรและเป็นกลไกสำคัญในการช่วยเหลือนายอำเภอปฏิบัติงานตามกฎหมาย การรักษาความสงบเรียบร้อย การไกล่เกลี่ยประนีประนอมข้อพิพาท

รวมถึงการประสานงานระหว่างราชการส่วนภูมิภาคกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แต่โดยผลของกฎหมายว่าด้วยเทศบาลในปัจจุบัน

ได้กำหนดให้บุคคลในตำแหน่งดังกล่าวต้องพ้นจากตำแหน่งเมื่อท้องถิ่นได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็นเทศบาลเมืองหรือเทศบาลนคร ซึ่งส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติภารกิจของภาครัฐและการดูแลประชาชนในพื้นที่

ดังนั้น เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาและสนองตอบต่อความต้องการของประชาชน จึงสมควรแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.2457 โดยกำหนดให้ในพื้นที่ที่กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ต้องพ้นจากตำแหน่งตามกฎหมายว่าด้วยเทศบาล

"หากมีความจำเป็นและเป็นความต้องการของประชาชน ให้ มท.1 มีอำนาจประกาศให้พื้นที่นั้นสามารถดำเนินการแต่งตั้งบุคคลในตำแหน่งดังกล่าวต่อไปได้ เพื่อให้คงมีตำแหน่งดังกล่าวในการบำบัดทุกข์บำรุงสุขและขับเคลื่อนนโยบายของภาครัฐในระดับพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ"

ขณะที่การแก้ไข พ.ร.บ. ฉบับนี้ มีหลักการและสาระสำคัญในการเพิ่มกลไกทางกฎหมาย (เพิ่มมาตรา 3/1) ดังต่อไปนี้

กำหนดให้พื้นที่ใดที่กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกำนัน ต้องพ้นจากตำแหน่งไปตามกฎหมายว่าด้วยเทศบาล หากคำนึงถึงความจำเป็นและความต้องการของประชาชนแล้ว ให้ มท.1 มีอำนาจออกประกาศให้พื้นที่นั้นสามารถดำเนินการแต่งตั้งบุคคลเข้าดำรงตำแหน่งดังกล่าวต่อไปได้

กำหนดให้เมื่อ มท.1 มีประกาศให้พื้นที่ใดแต่งตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ได้แล้ว มิให้นำบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยเทศบาลในส่วนที่ห้ามใช้กฎหมายลักษณะปกครองท้องที่ หรือส่วนที่กำหนดให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ต้องพ้นจากตำแหน่งและสิ้นสุดอำนาจหน้าที่ มาใช้บังคับในเขตพื้นที่นั้นอีก

และ กำหนดให้ต้องดำเนินการแต่งตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกำนัน ในพื้นที่ที่พ้นจากตำแหน่งไปแล้ว ให้เสร็จสิ้นภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ มท.1 ออกประกาศ.