อิหร่านย้ำเรือทุกลำต้องแจ้งตนก่อนผ่านฮอร์มุซ ด้านรูบิโอขวาง-ชี้เก็บค่าผ่านทางทำโลกวุ่นวาย

กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน (IRGC) แถลงเตือนในวันพฤหัสบดี (25 มิ.ย.) ว่า การแล่นเรือผ่านฮอร์มุซโดยไม่ติดต่อขออนุญาตล่วงหน้าจากอิหร่าน “อันตรายและยอมรับไม่ได้ ขณะที่ยังคงมีเรือบรรทุกน้ำมันหลายลำเดินทางผ่านช่องแคบแห่งนี้โดยใช้เส้นทางใหม่ซึ่งชิดกับชายฝั่งของโอมานและได้รับการส่งเสริมให้ใช้โดยหน่วยงานด้านทะเลของยูแอ็น ทางด้านรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯสำทับว่า ถ้ายอมให้ประเทศที่อยู่ติดกับน่านน้ำสากลอ้างสิทธิ์เก็บค่าผ่านทาง อาจสร้างความสับสนวุ่นวาย โดบชาติอื่นๆ พากันเลียนแบบ


อนาคตของช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว ราว 20% ของทั่วโลก ที่ได้ถูกอิหร่านปิดกั้นนับจากเริ่มต้นสงคราม กำลังกลายเป็นอีกหนึ่งในประเด็นขัดแย้งสำคัญในการเจรจาเพื่อยุติสงครามระหว่างเตหะรานกับวอชิงตัน

อิหร่านระบุว่า มีแผนเก็บค่าบริการการเดินเรือ ขณะที่อเมริกาคัดค้านโดยอ้างเหตุผลว่าช่องแคบฮอร์มุซเป็นน่านน้ำสากล

กองกำลัง IRGC ของอิหร่าน ออกคำแถลงในวันพฤหัสฯว่า เส้นทางผ่านฮอร์มุซที่ได้รับอนุญาตคือเส้นทางที่อิหร่านประกาศ ซึ่งเรือต้องเลียงประชิดชายฝั่งด้านอิหร่านเท่านั้น และการเดินเรือผ่านน่านน้ำนี้โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเตหะรานถือว่า “ยอมรับไม่ได้และอันตรายอย่างยิ่ง”

คำแถลงยังประณามการที่ “เจ้าหน้าที่ของบางประเทศ” ประกาศชักชวนให้ใช้เส้นทางใหม่ ซึ่งดูเหมือนมุ่งตอบโต้เรื่องที่โอมานได้ออกประกาศเมื่อคืนวันพุธ (24 ) แนะนำเส้นทางสัญจรชั่วคราวผ่านช่องแคบฮอร์มุซ โดยเป็นเส้นทางเลียบใกล้ชายฝั่งด้านอามาน ทั้งนี้โอมานระบุด้วยว่า ดำเนินการเรื่องนี้ร่วมกับองค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (IMO) ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับดูแลความปลอดภัยทางทะเลในสังกัดสหประชาชาติ

ภายใต้บันทึกความเข้าใจ (MOU) ที่เตหะรานและวอชิงตันลงนามรับรองเมื่อสัปดาห์ที่แล้วเพื่อยุติสงครามนั้น ระบุว่า เรือพาณิชย์สามารถแล่นผ่านฮอร์มุซโดยไม่เสียค่าผ่านทางเป็นเวลา 60 วัน แต่ยังไม่มีการกำหนดชัดเจนว่า หลังจากนั้นจะเป็นอย่างไรต่อไป

รายงานระบุว่า เมื่อวันอังคาร (23) อิหร่านและโอมานร่วมกันประกาศว่า จะทำการศึกษา “ต้นทุน” สำหรับค่าธรรมเนียมที่เกี่ยวข้องกับการกำกับดูแลช่องแคบฮอร์มุซ

ทว่า มาร์โค รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวเตือนขณะเขาได้รับเชิญเข้าร่วมการประชุมคณะมนตรีความร่วมมือแห่งรัฐอ่าวอาหรับ ซึ่งจัดขึ้นที่บาห์เรนวันพฤหัสฯ ว่า การยอมให้ประเทศที่อยู่ใกล้น่านน้ำสากลอ้างสิทธิ์เก็บค่าผ่านทางอาจนำไปสู่ความวุ่นวาย หากประเทศอื่นๆ ทั่วโลกพากันเลียนแบบ

รูบิโอ ซึ่งเดินทางตระเวนเยือนตะวันออกกลางครั้งแรกนับจากอเมริกาและอิหร่านลงนาม MOU เสริมว่า อเมริกาต้องการสันติภาพที่ยืนนาน โดยที่อิหร่านต้องไม่บ่อนทำลายความมั่นคงและความมั่งคั่งของชาติพันธมิตรในอ่าวเปอร์เซียที่กำลังกังวลว่า ข้อตกลงสันติภาพอาจยอมอ่อนข้อให้อิหร่านมากเกินไป

ทรัมป์ของบสงครามเพิ่ม

ที่วอชิงตันเมื่อวันพุธ ทำเนียบขาวขอให้รัฐสภาอนุมัติงบประมาณเพิ่มเติมจำนวน 87,600 ล้านดอลลาร์ ซึ่งส่วนใหญ่จะนำไปใช้เกี่ยวกับการทำสงครามกับอิหร่าน

งบประมาณดังกล่าวครอบคลุมงบสำหรับกองทัพ 67,150 ล้านดอลลาร์ เพิ่มเติมจากที่คองเกรสจัดสรรให้แล้วราว 1 ล้านล้านดอลลาร์เมื่อปีที่ผ่านมา และอีก 1.5 ล้านล้านดอลลาร์ที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ต้องการสำหรับปีหน้า

ทำเนียบขาวแถลงว่า คำขอล่าสุดจะครอบคลุมค่าใช้จ่ายในปฏิบัติการทางทหารในสงครามอิหร่าน ซึ่งรวมถึงกำลังพลและความพร้อม การเติมสต็อกอาวุธ และโปรแกรมที่เป็นความลับ

งบประมาณการทหารที่ร้องขอล่าสุดรวมถึงการจัดซื้อพวกเครื่องกระสุน การเสริมสร้างฐานอุตสาหกรรมอาวุธ และการสนับสนุนขีดความสามารถที่สำคัญมูลค่า 21,000 ล้านดอลลาร์

การดำเนินการนี้เกิดขึ้นหลังจากเมื่อวันอังคาร (23) วุฒิสภาที่พรรครีพับลิกันของทรัมป์ครองเสียงข้างมาก โหวตรับรองญัตติอำนาจในการทำสงครามซึ่งกำหนดให้ทรัมป์ต้องยุติปฏิบัติการทางทหารต่ออิหร่าน โดยญัตตินี้ผ่านความเห็นชอบจากสภาผู้แทนราษฎรที่รีพับลิกันครองเสียงข้างมากเช่นเดียวกันตั้งแต่เมื่อหลายสัปดาห์ก่อน

อย่างไรก็ตาม ทรัมป์ได้เดินทางไปพูดจาหารือกับพวก ส.ว.รีพับลิกันที่สภาในวันพุธ แม้เขายังคงถูกวุฒิสภาบางคนวิจารณ์หนักเกี่ยวกับสงครามอิหร่าน แต่ก็ประสบความสำเร็จในการโน้มน้าว ส.ว. ของรีพับลิกัน จนในคืนวันพุธ สภาสูงสหรัฐฯได้ลงมติรับรองญัตติฉบับใหม่ ซึ่งเป็นการทัดทานญัตติอำนาจในการทำสงคราม ที่มุ่งจำกัดอำนาจของทรัมป์

(ที่มา: เอพี/เอเอฟพี/รอยเตอร์)