ครป. เครือข่ายประชาธิปไตยทางเศรษฐกิจ เสนอรัฐยกเลิกค่าไฟแฝงในบิลค่าไฟประชาชน เรียกร้องรัฐ-กฟผ.กลับมาผลิตไฟฟ้า 100% ดูแลไฟฟ้าสาธารณะทั่วประเทศ ทบทวนการซื้อไฟฟ้าจากเอกชน
วันนี้ (23 มิ.ย.) นายเมธา มาสขาว เลขาธิการ ครป.และผู้ประสานงานเครือข่ายประชาธิปไตยทางเศรษฐกิจ เปิดเผยว่า ขณะนี้ประชาชนกำลังตั้งคำถามถึงค่าไฟฟ้าแพงเพราะอะไร และไฟส่องทางทั่วประเทศเป็นบริการสาธารณะที่รัฐเอาภาษีประชาชนไปจ่ายให้ตามระบบ หรือแท้ที่จริงให้ประชาชนจ่ายแทนอีกชั้นหนึ่งในบิลค่าไฟตามที่มีข่าวข้อเท็จจริงปรากฎ โดยถูกนำไปผูกรวมเป็น “ต้นทุนแฝง” ในบิลค่าไฟของประชาชนทั่วประเทศ
เมื่อวานนี้ กรรมาธิการพลังงาน วุฒิภา แถลงถึงกรณีต้นทุนค่าไฟฟ้าแฝงว่า รัฐได้เก็บจากประชาชนจริง 4 ส่วน คือ 1. ค่าความพร้อมจ่ายโรงไฟฟ้า 2. ค่าภาระนโยบายส่งเสริมพลังงานหมุนเวียน 3. ค่าไฟฟ้าสาธารณะและการอุดหนุนข้ามกลุ่ม และ 4. ภาระหนี้สะสมจากการตรึงค่าไฟในอดีต เท่ากับย้ำความจริงว่า ประชาชนแบกรับค่าไฟฟ้าสาธารณะทั่วประเทศผ่านบิลค่าไฟทุกครัวเรือนแทน ทั้งที่ความเป็นจริงรัฐควรดูแลเป็นโครงสร้างพื้นฐานและบริการสาธารณะเพื่อประชาชน
ค่าไฟส่องทางสาธารณะทั่วประเทศซ่อนอยู่ที่ไหนในบิลของเรา เท่ากับว่าค่าไฟสาธารณะถูกนำไปคำนวณรวมอยู่ในค่าไฟฐาน (Base Tariff) ในโครงสร้างค่าไฟฟ้า การไฟฟ้าได้นำค่าใช้จ่ายส่วนนี้ไปซ่อนไว้ในรายการ ส่งผลให้ต้นทุนค่าไฟสาธารณะถูกนำมาหารเฉลี่ยให้ผู้ใช้ไฟฟ้าทั้งประเทศร่วมกันจ่าย โดยไม่ได้ดึงเงินจากงบประมาณภาษีของรัฐบาลหรือท้องถิ่นมาจ่ายแบบ 100% อย่างที่เราเข้าใจแต่แรก
เท่ากับว่ารัฐบาลโยนให้ประชาชนต้องแบกรับภาระค่าไฟสาธารณะทุกเดือน ผู้เชี่ยวชาญลองคำนวณเฉลี่ยประมาณ 10 สตางค์ต่อหน่วย หากลองคำนวณง่ายๆ บ้านที่ใช้ไฟฟ้าประมาณ 400 หน่วยต่อเดือน ค่าไฟประมาณ 1,600-1,800 บาท จะมีเงินที่ถูกหักไปเป็นค่าไฟทางสาธารณะประมาณ 40 - 60 บาทต่อเดือน เมื่อรวมกันทั้งประเทศ มูลค่าที่ประชาชนต้องช่วยกันจ่ายอุดหนุนส่วนนี้สูงถึงกว่าหมื่นล้านบาทต่อปี
แม้หน่วยงานอย่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เทศบาล, อบต. หรือกรมทางหลวง จะเป็นเจ้าของพื้นที่ที่ควรจ่าย แต่ในอดีตมีการให้สิทธิพิเศษหรือโควตาบางอย่าง เช่น เทศบาลมีสิทธิใช้ไฟฟ้าสาธารณะได้ฟรีในสัดส่วนร้อยละ 10 ของปริมาณการใช้ไฟบ้านเรือนในเขตนั้นๆ ส่วนที่เกินมาหรือส่วนที่ท้องถิ่นไม่มีงบจ่าย การไฟฟ้าก็ต้องรับภาระไว้ และสุดท้ายก็นำต้นทุนเหล่านี้มาเกลี่ยลงในโครงสร้างค่าไฟฐานของประชาชนในที่สุด
เนื่องจากเรื่องนี้ทำให้เกิดคำถามถึงความซ้ำซ้อน เพราะประชาชนเสียภาษีไปแล้ว ทำไมต้องมาจ่ายค่าไฟสาธารณะในบิลอีกรอบ ผมจึงอยากเรียกร้องให้รัฐบาล กระทรวงพลังงานและคณะกรรมาธิการพลังงานต้องรื้อโครงสร้างบัญชีไฟฟ้าใหม่ เสนอให้ดึงค่าไฟสาธารณะออกจากโครงสร้างค่าไฟฐานของประชาชนอย่างเด็ดขาด
ในโลกทุนนิยมเสรีที่รัฐแค่กำกับดูแล รัฐอาจบังคับให้หน่วยงานท้องถิ่นหรือกรมทางหลวง เป็นผู้จ่ายค่ากระแสไฟฟ้าตรงนี้ 100% จากงบประมาณหรือภาษีที่จัดเก็บได้ แต่ในโลกที่รัฐมีหน้าที่รับผิดชอบจัดการทางเศรษฐกิจ ดูแลทรัพยากรส่วนรวม ดูแลโครงสร้างพื้นฐานและบริการสาธารณะให้แก่ประชาชน ผมขอเสนอให้รัฐบาลเร่งดำเนินการดังต่อไปนี้
1.สั่งการให้การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย กลับมาผลิตไฟฟ้า 100% เพื่อบริการไฟฟ้าสาธารณะฟรีโดยใช้ภาษีประชาชน ไม่จำเป็นต้องเก็บจากหน่วยงานภาครัฐซ้ำซ้อน และยังลดค่าไฟฟ้าตามบ้านเรือนให้ถูกลงได้
2.เมื่อ กฟผ.กลับมาผลิตไฟฟ้า 100% ทั้งยังมีสำรอง ไม่จำเป็นต้องซื้อไฟฟ้าจากเอกชนอีกต่อไป รัฐจึงมีรายได้เหลือจำนวนมากเป็นงบบริหารราชการแผ่นดิน ทั้งยังสามารถขายไฟฟ้าให้เอกชนและอุตสาหกรรมต่างๆ ได้
3.หลายปีที่ผ่านมา รัฐบาลแอบช่วยเหลือนายทุนพลังงานไฟฟ้า โดยไปสั่งให้ กฟผ.ลดการผลิตลงแล้วทำสัญญาซื้อขายไฟฟ้าให้รัฐโดยกฟผ.รับซื้อจากเอกชนแทน ผลคือนายทุนพลังงานไฟฟ้าร่ำรวยมหาศาล แต่รัฐจนลงเพราะไปจ่ายค่าซื้อไฟฟ้า ทั้งที่สามารถผลิตเองได้ ดังนั้น จะต้องเปลี่ยนนโยบายและทบทวนสัญญาซื้อขายไฟฟ้าที่ไม่ถูกต้องนั้นทันที
4.หยุตการพยายามหากำไรส่วนเกินจากทรัพยากรสาธารณะ หยุดนโยบายเอื้อนายทุน รัฐวิสาหกิจที่ดูแลทรัพยากรส่วนรวมต้องทำหน้าที่ดูแลโครงสร้างพื้นฐานและบริการสาธารณะ 100% สามารถลดต้นทุนบริการได้ ไม่ต้องไปจัดซื้อจัดจ้างเอกชน เพราะทำเองได้ ทั้งรางรถไฟ ทางหลวงแผ่นดิน ไฟฟ้า ประปา กระทั่งพลังงานน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ รัฐบาลไทยปล่อยให้นายทุนเข้ามากอบโกยโดยลดบทบาทรัฐลงจนล้มเหลว
5.รีบส่งเสริมพลังงานสีเขียวทั่วประเทศ เช่น พลังงานสะอาดแสงอาทิตย์ เพื่อใช้ในชีวิตประจำวัน ภาคธุรกิจ และอุตสาหกรรม รวมถึงไฟฟ้าสาธารณะ ไฟส่องทางสามารถเร่งรัดให้เปลี่ยนหลอดไฟตามถนนเป็น LED หรือโซลาร์เซลล์เพื่อลดต้นทุนของภาครัฐในระยะยาวได้