วันนี้ (11 มิ.ย. 2569) ที่ศูนย์ราชการแจ้งวัฒนะ บนเวทีเปิดรับฟังและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น โครงการ TH-AI PASSPORT ของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ดำเนินรายการโดย นายปรเมษฐ์ ภู่โต บรรณาธิการแนวหน้าออนไลน์ น.ส.การดี เลียวไพโรจน์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ถามนายพชร อนันตศิลป์ ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ว่า งบประมาณ 1,600 ล้านบาท จะได้ประโยชน์อย่างไรในแง่การขับเคลื่อนประเทศ จะมีการรับรู้การใช้งานด้านปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) มากขึ้นแค่ไหน
.
ขณะเดียวกัน ยุทธศาสตร์ในการขับเคลื่อนขีดความสามารถของเอไอในประเทศไทยถึงจุดไหน อะไรคือตัววัด ฐานของตัววัดคืออะไร ซึ่งข้อมูลจากรายงานของไมโครซอฟต์ และซีอีโอของไมโครซอฟต์ ประเทศไทย ระบุว่า คนไทยมีการปรับใช้เอไอสูงเกินค่าเฉลี่ยของโลก ไม่ได้จะถกเถียงด้วยตัวเลข แต่ถามว่า วันนี้เรามีตัวชี้วัดขีดความสามารถด้านเอไอเท่าไหร่ และถ้าโครงการนี้ไปต่อเต็มรูปแบบ ปลายปี 2570 ขีดความสามารถตัวชี้วัดของเอไอในประเทศไทยจะเพิ่มขึ้นเท่าไหร่
.
"เราอยากได้เป้าหมาย หรืออย่างน้อยเป็นคำสัญญา เพื่อดูว่าการลงทุนนี้มันคุ้มทุนหรือเปล่า เหตุเพราะว่าเราไม่ควรนับความสำเร็จอยู่ที่คนใช้งาน 5 ล้านคน" น.ส.การดี กล่าว
.
คำถามต่อมา ขณะนี้อยู่ในช่วงของการส่งมอบแผนการดำเนินงานในงวดที่ 1 ไปแล้ว ซึ่งจะดูข้อมูลจากข้อกำหนดเงื่อนไขของงาน (ทีโออาร์) เท่านั้น แต่ข้อมูลสเปกระหว่าง PRO กับ BASIC มีเกินมากกว่าทีโออาร์ ถ้าชี้แจงได้ว่า 1,600 ล้านบาทไม่ใช่สเปก BASIC ก็จะช่วยได้มาก ประการต่อมา แผนการดำเนินงานเข้าใจว่าส่งมอบให้กับกระทรวงดีอีไปแล้ว แต่ยังอยูาในกระบวนการตรวจรับ โครงการจะมีรูปร่างหน้าตาอย่างไร และคุ้มค่ากับงบประมาณหรือเปล่า
.
นอกจากนี้ ยังมีความกังวลเรื่องของการใช้โทเคน (Token) และเป็นไปได้ถึงการมีส่วนต่างถึง 1,000 ล้านบาท ถ้าชี้แจงตรงนี้ด้วยจะเกิดความสบายใจ ยืนยันว่าไม่ได้คัดค้านเอไอ แต่อยากให้ใช้งบประมาณจากภาษีประชาชนอย่างเป็นประโยชน์สูงสุด ถ้าจะไขข้อข้องใจกระบวนการและความโปร่งใสก็จะดีที่สุด
.
ด้านนายพชร อนันตศิลป์ ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กล่าวว่า การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ด้านเอไอ เรามีแผนใหญ่เรื่องปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติ เพื่อการพัฒนาประเทศไทย 2565-2570 ซึ่งในแผนมี 5 ยุทธศาสตร์ใหญ่ แต่ละยุทธศาสตร์มีตัวชี้วัดต่างๆ ซึ่งโครงการนี้ถ้าสามารถขับเคลื่อนให้ได้ 5 ล้านคนจริงจะขยับจากไม่ถึง 10% เป็นสูงกว่าค่ากลางของโลกคือ 19% จึงมีความสำคัญในการกระตุ้นคนให้ใช้งานมากที่สุด
.
ขณะที่โครงการดังกล่าวเรากำหนดในทีโออาร์ว่าคู่สัญญาจะต้องมีค่ายอย่างต่ำ 8 ค่ายขึ้นไป ซึ่งมีการเสนอ 14 ค่าย โมเดลและแอปฯ ประมาณกว่า 30 ตัว ซึ่งเยอะกว่าทีโออาร์ เฉลี่ยต่อคนอยู่ที่ 27 บาท เราวัดถึงตัวประสิทธิภาพในการจ่ายเงิน ถ้าเทียบเคียงใกล้สุดมีเอกชนในโทรคมนาคมขายแพ็คเกจมัลติโมเดล มีขายในราคาต่ำสุด 259-299 บาท ซึ่งมีค่ายเอไอให้เลือกใช้น้อยกว่า และโมเดลให้ใช้น้อยกว่า
.
น.ส.พาขวัญ วงศ์พลทวี ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการตลาดและพันธมิตรธุรกิจ บริษัท แพลน บี มีเดีย จำกัด (มหาชน) หรือ PLANB กล่าวว่า ที่สื่อระบุว่าต้นทุนของผู้ประกอบการอยู่ที่ 300 ล้านบาทว่าไม่เป็นความจริง เอาหลักคิดมาจากไหน เพราะที่คำนวณออกมาเป็นสมการจากแนวคิดหนึ่ง ไม่สามารถเทียบเคียงได้ว่าต้นทุนของผู้ประกอบการที่แท้จริงอยู่ที่เท่าไหร่ เพราะสมมติฐานไม่ได้อยู่บนบริการที่แท้จริง เมื่อมีข้อเท็จจริงว่ามี 14 ค่าย ต้องดูว่าท่อที่จะให้แต่ละคนเข้าใช้งานเล็กใหญ่ขนาดไหน ถ้าอยู่ในวงการจะต้องใช้ต้นทุนสูงขนาดไหน
.
ด้านนายธีระชาติ ก่อตระกูล อดีตผู้สมัคร ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน คณะทำงานผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร ถามนายไชยชนก ชิดชอบ รมว.ดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ว่า รู้จักเป็นการส่วนตัวกับผู้ได้งานนี้หรือไม่ เพราะมีข้อผิดสังเกตเรื่องป้ายโฆษณาในร้านสะดวกซื้อ ซึ่งไปเหมือนกับอีกโครงการหนึ่งของรัฐมนตรีพรรคภูมิใจไทยเหมือนกัน คือ โครงการ National Credit Bank ซึ่งทีโออาร์มีการระบุชัดเจนว่าต้องมีป้ายโฆษณาในร้านสะดวกซื้อ แถมต้องอยู่ในสนามบินด้วย ส่วนเชิงเทคนิคมีหลายข้อที่อาจจะยังผิดอยู่ แต่ถ้าไปแก้ไขในเชิงเทคนิคก็จะเสียใจความสำคัญที่บอกว่า โครงการนี้ไม่โปร่งใส มีโอกาสเกิดทุจริตได้มาก ถ้ามีข้อสงสัยน่าระวัง น่ากังวลขณะนี้ เอกชนยินดีจะยกเลิกสัญญาไปก่อนหรือไม่
.
ระหว่างนั้น นายพชร อนันตศิลป์ ปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม แทรกว่า เอกชนเลิกสัญญาไม่ได้ ถ้ารัฐไม่ยินยอม อันนี้เป็นสัญญามาตรฐานทางราชการ และกล่าวว่า ให้พูดตามข้อเท็จจริงอย่าพูดฝ่ายเดียว นายธีระชาติ กล่าวว่า ปลัดพูดฝ่ายเดียวมาชั่วโมงครึ่ง นายพชร จึงให้นายธีระชาติพูดต่อ แต่ต้องแย้งเพราะไม่เป็นความจริง
.
นายธีระชาติ กล่าวว่า ที่ปลัดบอกว่าจะนำโมเดลเมืองนอกมาเทรนโมเดลของไทย ถามว่าผิดสัญญาในการใช้งานหรือไม่ เพราะการนำผลลัพธ์เอไอต่างชาติมาเทรนโมเดลภายในของเรา ผิดสัญญาชัดเจนคือการขโมยผลงานของเขา แปลว่ากำลังจะสร้างโครงสร้างพื้นฐานของประเทศนี้ด้วยการขโมยหรือไม่ นายพชร กล่าวว่า ในเชิงเทคนิคเราจัดเก็บข้อมูลในเมืองไทย
.
นายไชยชนก กล่าวว่า กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างเป็นหน้าที่ของข้าราชการประจำ ยอมรับว่ารู้จักเป็นการส่วนตัวกับผู้ได้งานนี้ แต่ก็รู้จักหลายคนในประเทศนี้ การที่ตนจะมาทำงาน ผ่านการทำงานในภาคเอกชนมาเยอะ ทำหลายเรื่องมาเยอะ แล้วจะบอกว่าต้องไม่รู้จักสักคนเลยที่ชนะการประมูลงานของกระทรวงเป็นไปไม่ได้ แต่กระบวนการต่างๆ ตนไม่ได้เข้าไปเกี่ยวข้อง
.
นายธีระชาติ กล่าวว่า ขอบคุณที่ตอบอย่างตรงไปตรงมา แต่ถามว่า ไม่แน่ใจว่าต้องสนิทกันมากแค่ไหน สเปกในทีโออาร์ถึงระบุว่า ได้แค่ 139 คนต่อวินาที นายไชยชนกจึงได้ให้ทีมงานตอบคำถาม เพราะตนไม่เกี่ยวข้องกับกระบวนการ แต่นายธีระชาติ กล่าวว่า จาก 139 คนต่อวินาที ชี้แจงว่าไม่พอ จึงขยับมาเป็น 5,000 คนต่อวินาที ซึ่งต้นทุนเพิ่ม สนิทกันมากแค่ไหนถึงสามารถปรับสเปกได้มากกว่าทีโออาร์ โครงการนี้มีส่วนต่างมากแค่ไหน ถึงสามารถปรับสเปกได้มากกว่าที่ต้องการ
.
นายไชยชนก กล่าวว่า สิ่งที่คู่สัญญารายงานมาว่าสิ่งที่ให้สูงกว่าทีโออาร์อย่างมากในหลากหลายมิติ จะบอกว่าเป็นเรื่องที่ไม่ดี รัฐเสียเปรียบ ประชาชนเสียเปรียบอย่างนั้นหรือ นายธีระชาติ กล่าวว่า เวลารัฐเอาเปรียบเอกชนรู้สึกภูมิใจ อันนี้ผิด เพราะทีโออาร์ที่มีปัญหาเกินกว่า 20 ประเด็นที่มีข้อสงสัยจำนวนมาก อีกทั้งระยะเวลา 30 วัน เอกชนแทบเป็นไปไม่ได้ที่จะทำโครงการให้เสร็จ ต้องรู้กันมาก่อนและออกแบบมาแล้ว จึงถามว่าสนิทกันแค่ไหน
.
อย่างไรก็ตาม ระหว่างนั้น นายพชร แทรกว่า 139 คนต่อวินาที ไม่มีในทีโออาร์ ท่านคิดเอง ขอให้พูดบนข้อเท็จจริงได้ไหม นายธีระชาติ กล่าวว่า ขอให้ท่านพิจารณาให้ดีว่าทำอะไรอยู่ เพราะกำลังออกรับแทนรัฐมนตรี นายพชร กล่าวว่า ผมไม่ได้ออกรับ ผมขอให้พูดบนข้อเท็จจริง ขั้นต่ำรองรับ 500,000 คนต่อชั่วโมง ควรพูดให้ครบ ตอนนี้บอกว่าตามที่ได้มีข้อสังเกตมากมาย เราจะยีดบนทีโออาร์ เข้าพร้อมกัน 5 ล้านคนต้องใช้ได้ ถ้าเขาทำไม่ได้ ผมก็มีบทลงโทษตามปกติของสัญญาราชการ นายธีระชาติ กล่าวว่า ทีโออาร์มีประสิทธิภาพมากน้อยขนาดไหน ถ้าไม่ใช่ชนะเพราะสเปกที่ระบุ
.
นายพชร แทรกว่า เคยทำโครงการขนาดใหญ่หรือไม่ นายธีระชาติ กล่าวว่า ทำมาได้มากกว่าที่ท่านคิด นายพชร กล่าวว่า ทำไมไม่เข้ามาบิด (ประมูล) อันนี้คือข้อเท็จจริง ความเป็นราชการ เราต้องทำตัวที่เป็นกลาง ต้องมีคนเข้ามาแข่งขันให้เยอะที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ คนแข่งขันก็ต้องเป็นคนแข่งขันที่มีคุณภาพระดับหนึ่ง สิ่งที่กล่าวหาต่างๆ ตนไม่ได้ย้อนแย้งอะไรเลย แต่การพูดตัวเลขที่แตกต่างจากทีโออาร์ ผมจึงจำเป็นต้องขออนุญาต ขอให้ช่วยคุยในทีโออาร์
.
นายธีระชาติ กล่าวว่า ถ้ามีความรู้ในเชิงเทคนิคมากกว่านี้ ในอุตสาหกรรมนี้มากกว่านี้ ท่านจะเข้าใจว่าทุกอย่างที่พวกเราพูดไม่ใช่ผมพูดคนเดียว นายพชร กล่าวว่า ผมอาจจะไม่ได้จบไอทีแบบท่าน แต่ผมทำตั้งแต่ระบบ GFMIS (ระบบบริหารการเงินการคลังภาครัฐแบบอิเล็กทรอนิกส์ ของกรมบัญชีกลาง) แล้ว เราพูดกันที่โครงการขนาดใหญ่ เวลาดีไซน์ข้อมูลทางเทคนิคมีมาตรฐานอยู่ แต่อาจจะให้ผู้รับจ้างตอบในเชิงเทคนิค
.
น.ส.พาขวัญ วงศ์พลทวี ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการตลาดและพันธมิตรธุรกิจ บริษัท แพลน บี มีเดีย จำกัด (มหาชน) หรือ PLANB กล่าวว่า ทีโออาร์ไม่ได้เขียนไว้ 139 คนต่อวินาที เขียนไว้ 500,000 คนต่อชั่วโมง เวลาคำนวณจะเอาตัวเลขนั้น มันคือช่วงที่ไม่ค่อยมีใครใช้งาน แต่เวลาทำระบบเราต้องคิดว่าช่วงที่มีคนใช้งานสูงสุดคือเท่าไหร่ ตัวเลขถึงออกมา 5,000 คนต่อวินาที ไม่ต้องมีใครมาต่อรองอะไร สิ่งที่ระบบต้องเตรียมไว้แล้วนำเสนอจะต้องเป็นแบบนั้นอยู่แล้วตามข้อกำหนด เป็นไปไม่ได้ที่จะให้บริการแค่นั้นและรองรับ 5 ล้านคน
......
Sondhi X