เป็นปรากฏการณ์น่าเป็นห่วงที่กำลังเกิดขึ้นในโลกออนไลน์ขณะนี้ สำหรับการระบาดของวิดีโอสงครามปลอม ที่สร้างด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) และที่น่าตกใจกว่านั้นคือ มีคนทำเงินจากวิดีโอปลอมได้จริง
ย้อนไปตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569 สหรัฐฯ และอิสราเอลเริ่มเปิดฉากโจมตีอิหร่าน และอิหร่านก็โต้ตอบด้วยโดรนและขีปนาวุธใส่หลายประเทศในภูมิภาค ความขัดแย้งนี้ทำให้ผู้คนทั่วโลกแห่เข้าโซเชียลมีเดียเพื่อติดตามข่าว และนี่เองที่กลายเป็นช่องทางทำเงินของนักสร้างคอนเทนต์ปลอม
ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัย Queensland University of Technology บอกกับสำนักข่าวบีบีซี (BBC) ว่าสิ่งที่เคยต้องใช้ทีมผลิตวิดีโอมืออาชีพ ตอนนี้ทำได้ในไม่กี่นาที ด้วยเครื่องมือ AI ที่ใครก็เข้าถึงได้ ไม่ว่าจะเป็น Sora ของ OpenAI, Veo ของ Google, Seedance จากจีน หรือ Grok ที่ฝังอยู่ใน X โดยตรง
ตัวอย่างที่ BBC Verify ยังขึ้นมาหลังจากตรวจสอบและพบเนื้อหาปลอมหลายชิ้น คือวิดีโอขีปนาวุธโจมตีเทลอาวีฟ ที่ถูกแชร์ในกว่า 300 โพสต์ และมียอดแชร์รวมหลายหมื่นครั้ง น่าตกใจที่ผู้ใช้หลายรายถามแชตบอต Grok บนแพลตฟอร์ม X ว่าวิดีโอนี้จริงหรือเปล่า และ Grok ก็ตอบผิดว่าเป็นข่าวจริง
ยังมีวิดีโอตึก Burj Khalifa ในดูไบถูกไฟไหม้ ซึ่งสร้างขึ้นในช่วงที่ชาวดูไบและนักท่องเที่ยวกำลังหวาดกลัวจากการโจมตีจริงๆ วิดีโอปลอมนี้มียอดวิวรวมหลายสิบล้านวิว
รวมถึงวิดีโอภาพถ่ายดาวเทียมปลอม จุดนี้บีบีซีชี้ว่านี่คือสิ่งใหม่ที่ไม่เคยเห็นมาก่อน หนังสือพิมพ์ The Tehran Times ซึ่งใกล้ชิดกับรัฐบาลอิหร่าน แชร์ภาพอ้างว่าเป็นภาพถ่ายดาวเทียมแสดงความเสียหายในฐานทัพเรือสหรัฐฯ ในบาห์เรน แต่เมื่อตรวจสอบพบว่า ภาพนั้นถูกสร้างด้วย AI โดยอ้างอิงจากภาพถ่ายดาวเทียมจริงที่ถ่ายในเดือนกุมภาพันธ์ 2568
ยิ่งกว่านั้น รถยนต์ 3 คันที่จอดอยู่ในภาพจริงและภาพปลอมยังอยู่ในตำแหน่งเดียวกันทุกประการ ทั้งที่ทั้งสองภาพอ้างว่าถ่ายห่างกันถึง 1 ปี
ไม่ว่าวิดีโอปลอมจะถูกสร้างขึ้นมาเพื่ออะไร? แต่สิ่งที่แน่ชัดคือวิดีโอปลอมบางส่วนสามารถทำเงินได้จริง ตัวอย่างเช่น แพลตฟอร์ม X มีโปรแกรมแบ่งรายได้กับ Creator ที่เรียกว่า Creator Revenue Sharing โดยจ่ายเงินให้กับโพสต์ที่สร้างยอดวิว ไลก์ แชร์ และคอมเมนต์ได้มาก ซึ่งข้อมูลจากนักวิจัยประเมินว่าอัตราจ่ายอยู่ที่ราว 8–12 ดอลลาร์ต่อยอดวิวหนึ่งล้านครั้ง
บีบีซียังยกคำพูดของหัวหน้าฝ่ายผลิตภัณฑ์ของ X ที่ยอมรับว่า 99% ของบัญชีที่แพร่คลิป AI เหล่านี้ กำลังพยายามเล่นเกมกับระบบจ่ายเงิน ทำให้คอนเทนต์สงครามปลอมกลายเป็นตัวทำเงินได้อย่างจับต้องได้
ล่าสุด X ประกาศแล้วว่าจะระงับสิทธิ์รับเงินของบัญชีที่โพสต์วิดีโอ AI ของสงครามโดยไม่ติดป้ายกำกับ แต่ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่าการแก้ปัญหาที่ต้นตอจริงๆ นั้นยาก เพราะ TikTok และ Meta ยังไม่มีท่าทีตอบสนอง และปัญหาพื้นฐานคือระบบที่ให้รางวัลกับการมีส่วนร่วม กับระบบที่ต้องการข้อมูลที่ถูกต้อง นั้นขัดแย้งกันในเชิงโครงสร้าง
ที่สุดแล้ว สิ่งที่น่ากังวลที่สุดไม่ใช่การมีอยู่ของคอนเทนต์ปลอม แต่คือการถูกผลิตในปริมาณมหาศาล รวดเร็ว และทำกำไรได้จริง ดังนั้น สิ่งที่เราทำได้คือหยุดก่อนแชร์ ตรวจสอบแหล่งที่มา และไม่ลืมว่าในยุค AI สิ่งที่ดูสมจริงที่สุด อาจเป็นสิ่งที่ปลอมที่สุดก็ได้.
