ศึกสะท้านวงการปัญญาประดิษฐ์ระหว่าง "อีลอน มัสก์" และ "โอเพนเอไอ" (OpenAI) ยังไม่จบง่ายๆ ล่าสุด ผู้พิพากษาศาลรัฐบาลกลางสหรัฐฯ มีคำสั่งยกฟ้องในคดีที่ "เอ็กซ์เอไอ" (xAI) สตาร์ทอัพของมัสก์ กล่าวหาว่า OpenAI ขโมยความลับทางการค้า โดยศาลชี้ประเด็นสำคัญว่า คำฟ้องยังขาดหลักฐานที่มีน้ำหนักเพียงพอที่จะเชื่อมโยงว่า OpenAI มีส่วนรู้เห็นเป็นใจกับการกระทำผิดของอดีตพนักงาน xAI แต่ยังเปิดช่องให้โอกาส xAI แก้ไขสำนวนและยื่นฟ้องใหม่ได้อีกครั้งภายในเดือนมีนาคมนี้
ผู้พิพากษาศาลแขวงสหรัฐฯ ริตา เอฟ. ลิน (Rita F. Lin) ได้ตัดสินให้ยกฟ้องตามคำร้องขอของทาง OpenAI ในคดีที่ถูก xAI กล่าวหาว่าขโมยความลับทางการค้า อย่างไรก็ตาม ผู้พิพากษายังคงอนุญาตให้ฝ่ายโจทก์สามารถแก้ไขคำฟ้องได้ โดยท่านให้เหตุผลว่า ข้อกล่าวหาของ xAI ส่วนใหญ่มุ่งเน้นไปที่พฤติกรรมของอดีตพนักงานแต่ละบุคคล มากกว่าที่จะเป็นการกระทำผิดโดยตรงของ OpenAI ซึ่งเป็นจำเลยเพียงรายเดียวในคดีนี้
ย้อนกลับไปเมื่อเดือนกันยายนปีที่ผ่านมา xAI ได้ยื่นฟ้องโดยกล่าวหาว่า OpenAI เป็นผู้บงการ "แผนการที่ประสานงานกัน ไม่ยุติธรรม และผิดกฎหมาย" เพื่อขโมยเทคโนโลยีที่เป็นกรรมสิทธิ์ผ่านการกำหนดเป้าหมายดึงตัวพนักงาน คำฟ้องระบุว่า OpenAI ได้จูงใจอดีตวิศวกรของ xAI จำนวน 8 คน ให้ยักยอกซอร์สโค้ด วิธีการฝึกฝนโมเดล และกลยุทธ์การปรับใช้ศูนย์ข้อมูลของบริษัท โดยมีการเสนอแพ็คเกจผลตอบแทนมูลค่าหลายล้านดอลลาร์ให้กับวิศวกรเหล่านั้น ซึ่งถูกกล่าวหาว่าได้ทำการขโมยไฟล์ข้อมูลภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังจากมีการสื่อสารกับ ทิฟฟา เฉิน (Tifa Chen) ผู้สรรหาบุคลากรของ OpenAI
ทว่า ในคำสั่งศาล ผู้พิพากษาลินตั้งข้อสังเกตสำคัญว่า "xAI ไม่ได้กล่าวอ้างข้อเท็จจริงใดๆ ที่บ่งชี้ว่า OpenAI เป็นผู้ชักจูงให้อดีตพนักงาน xAI ขโมยความลับทางการค้า หรือว่าอดีตพนักงาน xAI เหล่านั้นได้นำความลับทางการค้าที่ถูกขโมยไปใช้เมื่อเข้าทำงานกับ OpenAI"
ผู้พิพากษาลินได้กำหนดเส้นตายวันที่ 17 มีนาคม 2568 ให้ xAI ยื่นคำฟ้องฉบับแก้ไข และห้ามมิให้มีการเพิ่มข้อเรียกร้องหรือคู่ความใหม่โดยไม่ได้รับอนุญาตจากศาล โดยในคำสั่งระบุชัดเจนว่า เพื่อให้ผ่านขั้นตอนเริ่มต้นและเข้าสู่กระบวนการเปิดเผยหลักฐาน โจทก์จะต้องกล่าวอ้างข้อเท็จจริงที่หากเป็นความจริง จะต้องแสดงให้เห็นว่าจำเลยได้กระทำการอันมิชอบนั้น
ทางด้าน OpenAI ได้โพสต์ข้อความผ่านทวิตเตอร์ (X) ว่าพวกเขา "ยินดี" กับการตัดสินใจของผู้พิพากษา โดยอ้างว่าการฟ้องร้องดังกล่าวนั้น "ไม่มีมูลความจริง" และเป็นเพียง "อีกหนึ่งแนวรบในแคมเปญการก่อกวนอย่างต่อเนื่องของคุณมัสก์"
อิชิตา ชาร์มา (Ishita Sharma) หุ้นส่วนผู้จัดการของ Fathom Legal ให้ความเห็นกับสื่อ Decrypt ว่า คำตัดสินนี้ "เป็นการตอกย้ำมาตรฐานที่สูงในการเรียกร้องความรับผิดชอบด้านความลับทางการค้าขององค์กร เมื่อมีประเด็นเรื่องการย้ายงานของพนักงานเข้ามาเกี่ยวข้อง เพียงแค่การ 'ดึงตัวพนักงาน' นั้นไม่เพียงพอ หากไม่มีความเชื่อมโยงที่เป็นรูปธรรมที่ผูกมัดนายจ้างกับการใช้งานข้อมูลในทางที่ผิด"
เธอกล่าวเสริมว่า หากมีการยื่นคำฟ้องฉบับแก้ไข "จะต้องมีรายละเอียดที่ชัดเจนมากขึ้น" และอาจจำเป็นต้องจำกัดวงให้แคบลงที่ "พฤติกรรมเฉพาะเจาะจงของ OpenAI หรือข้อกล่าวหาที่แคบลงเกี่ยวกับอดีตพนักงานแต่ละคน แทนที่จะเป็นการกล่าวหาบริษัทในภาพรวม" ในตลาด AI ที่เคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว ศาลต้องการ "ข้อกล่าวหาที่เฉพาะเจาะจงและอิงตามข้อเท็จจริง" และ "การจ้างอดีตพนักงานเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ" หากไม่มีหลักฐานการชักจูงหรือการนำข้อมูลไปใช้
ในคำฟ้องเดิม xAI อ้างว่า เสวี่ยเฉิน ลี่ (Xuechen Li) วิศวกรยุคแรกๆ ซึ่งเป็นหนึ่งในพนักงาน 20 คนแรก ได้อัปโหลด "ฐานซอร์สโค้ด xAI ทั้งหมด" ไปยังบัญชีคลาวด์ส่วนตัวเมื่อเดือนกรกฎาคมปีที่แล้ว ขณะที่กำลังสื่อสารกับ เฉิน ผู้สรรหาบุคลากรของ OpenAI ผ่านแอป Signal และได้พบกันทางออนไลน์ในไม่กี่นาทีต่อมา ก่อนจะได้รับข้อเสนอหลายล้านดอลลาร์ในวันที่ 28 กรกฎาคม และตอบรับในวันที่ 1 สิงหาคม
อย่างไรก็ตาม ผู้พิพากษาลินตัดสินว่า แม้ว่าบุคคลจะกระทำผิด แต่ xAI ล้มเหลวในการแสดงข้อเท็จจริงว่า OpenAI เป็นผู้สั่งการ รู้เห็น หรือใช้ความลับทางการค้าใดๆ โดยตั้งข้อสังเกตว่า นายลี่ ไม่เคยได้เริ่มงานกับ OpenAI หลังจากข้อเสนอถูกเพิกถอน และ "การครอบครองความลับทางการค้าเพียงอย่างเดียวไม่ถือว่าเพียงพอ" ต่อการเอาผิด OpenAI และได้ยกฟ้องข้อเรียกร้องด้านการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรมของรัฐที่เกี่ยวข้องด้วย
ทั้งนี้ คดีคู่ขนานที่ฟ้องร้องดำเนินคดีกับ นายลี่ โดยตรงยังคงดำเนินอยู่ โดยกำหนดเส้นตายในการตอบโต้ของเขาถูกขยายออกไปเป็นวันที่ 6 มีนาคม 2568 ในขณะที่ทั้งสองฝ่ายยังคงตรวจสอบไฟล์ที่มีข้อพิพาทภายใต้คำสั่งห้ามชั่วคราวเมื่อเดือนมกราคม
คำตัดสินนี้นับเป็นความพ่ายแพ้ครั้งล่าสุดในแคมเปญทางกฎหมายของมัสก์ที่มีต่ออดีตองค์กรที่เขาเคยร่วมก่อตั้ง ซึ่งความสัมพันธ์ได้แปรเปลี่ยนเป็นหนึ่งในการแข่งขันที่เต็มไปด้วยการฟ้องร้องที่ดุเดือดที่สุดในซิลิคอนวัลเลย์ โดยเมื่อปีที่แล้ว xAI และ X Corp. ก็ได้ยื่นฟ้องคดีต่อต้านการผูกขาดระดับรัฐบาลกลางต่อ Apple และ OpenAI โดยกล่าวหาว่าข้อตกลงพิเศษที่ทำให้ ChatGPT เป็น AI เริ่มต้นบน iPhone นั้น เป็นการกีดกันคู่แข่งรายอื่นๆ อย่าง Grok