ลำปาง – น่าเสียดายศิลปะตีมีดตีดาบโบราณลำปาง อีกหนึ่งวัฒนธรรมไทยส่อสูญหาย..หลังแหล่งตีดาบใหญ่สุด ที่คนทั้งหมู่บ้านเคยยึดเป็นอาชีพเลี้ยงครอบครัวมาตั้งแต่อดีต ปัจจุบันเหลือเพียง 3 คน ซึ่งเป็นผู้อายุทั้งสิ้น ขณะที่คนรุ่นใหม่เมินที่จะรับสืบทอด
พ่อครูบุญตัน แก้วเสมอใจ อายุ 75 ปี ซึ่งเป็นช่างตีดาบที่สืบทอดมรดกภูมิปัญญามาจากบรรพบุรุษในกลุ่มบ้านห้างฉัตร-ขามแดง ซึ่งเป็นแหล่งตีดาบที่สำคัญของเมืองลำปาง มาตั้งแต่อดีต จำความได้ก็เห็นพ่อแม่ตีดาบกันแล้ว ปัจจุบันพ่อครูบุญตันก็ยังคงรักษาอาชีพตีมีด ตีดาบ จำหน่าย เป็นรายได้ของครอบครัว
ซึ่งพ่อครูได้สาธิตให้ดูขั้นตอนของการตีดาบ เริ่มจากการนำเหล็กแหนบที่ตัดมาแล้วตามขนาดที่ลูกค้าสั่งมาทำการเผา ตี เจีย ขัด ที่ต้องบอกว่าเป็นความสามารถและความชำนาญเฉพาะตัว
พ่อครูบุญตัน เล่าว่าตั้งแต่จำความได้ก็เห็นพ่อแม่ทำและตนเองก็ทำมาตั้งแต่เด็ก และก็ทำอาชีพตีมีดตีดาบเรื่อยมา เนื่องจากสมัยก่อนทั้งหมู่บ้านทำอาชีพเดียวคือ ตีมีด ตีดาบ แต่ละคนก็จะทำหน้าที่ของใครของมัน ดาบ 1 เล่ม จะต้องมีช่าง 4 คน คือ ตีเหล็กแหนบ ตีใบ ทำฝักดาบ ถักหงาย ซึ่งก็จะใช้เวลาประมาณ 5 วันอย่างต่ำ
ปัจจุบันพ่อครูจะเน้นทำเฉพาะดาบล้านนา ซึ่งลูกค้าจะสั่งซื้อไปใช้เป็นของตกแต่งของสะสมและการอนุรักษ์ ดาบที่นิยมขึ้นรูปมีหลายทรงโดยใช้ลักษณะของปลายดาบเป็นตัวดำกนด ประกอบด้วย ดาบปลายแหลมใบข้าว ดายปลายแหลมใบคา ดาบปลายตัด ดาบปลายว้าย ดาบปลายวัว นอกจากนี้ยังมี หอก ง้าว และอาวุธอื่นๆ ส่วนมีด ก็จะเป็นมัดตัดไม้ มัดทำอาหาร
แม้การตีดาบโบราณจะยังมีให้เห็นจนถึงวันนี้ แต่ในอนาคตอันใกล้ก็ยังน่าห่วง
พ่อครูบุญตัน เผยว่าขณะนี้ในหมู่บ้าน เหลือเพียง 3 คนที่ยังคงทำอาชีพตีมีดดาบอยู่ ส่วนรุ่นลูกและเยาวชนคนรุ่นใหม่ต่างก็หันไปประกอบอาชีพอื่นกันหมด ทำให้น่าห่วงว่าอีกไม่นานหากช่างตีดาบที่เหลืออยู่ซึ่งก็เป็นผู้สูงอายุแล้วหมดลมหายใจ อาชีพช่างตีมีดดาบโบราณก็จะสูญหายไปในที่สุด
“หากไม่มีการสืบทอด ซึ่งตนก็เสียดายอยากให้มีคนมาสานต่ออาชีพนี้ต่อไปเพราะอาชีพตีดาบไม่ใช่แค่อาวุธแต่เป็นศิลปะ เป็นตัวแทนของความภาคภูมิใจในวัฒนธรรมไทยด้วย”
