สถานกงสุลใหญ่ ซิดนีย์ นับคะแนนประชามตินอกราชอาณาจักร เสียงคนใทยในซิดนีย์ เห็นขอบให้ทำรธน.ใหม่ ด้านกงสุลใหญ่ ขอบคุณตื่นตัวพร้อมใจออกเสียง เสียงสะท้อนขอกกต.ทบทวนลงทะเบียน -เปิดใช้ I-Voting นำร่องประชามติที่จะทำอีก 2 ครั้งก่อน เชื่อแห่ลงทะเบียนแน่น
วันนี้ (9ก.พ.) ตามเวลาประเทศไทย นางวรพรรณี ดำรงมณี รองอธิบดีกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ และนายนฤชัย นินนาท กงสุลใหญ่ ณ นครซิดนีย์ ร่วมสังเกตการณ์นับคะแนนออกเสียงประชามตินอกราชอาณาจักร ณ หน่วยออกเสียงประชามตินอกราชอาณาจักร โรงแรม Metro Hotel Marlow รัฐนิวเซาท์เวลส์ ออสเตรเลีย โดยมีผู้ลงทะเบียนออกเสียงนอกราชอาณาจักรจำนวน มีผู้ลงทะเบียน 10,829 คน โดยการนับคะแนนเริ่มต้นในเวลา 10.00 น. ตามเวลาท้องถิ่นของออสเตรเลียซึ่งเร็วกว่าประเทศไทย 4 ชั่วโมง ซึ่งสถานกงสุลใหญ่ ณ ซิดนีย์ ได้จัดเจ้าหน้าที่กรรมการประจำหน่วยออกเสียงแบ่งเป็น 7 ชุด นับคะแนนพร้อมกัน โดยนับเวลาเสร็จสิ้นในเวลา 15.00 น. (ตามเวลาท้องถิ่น) โดยได้รับบัตรที่ลวคะแนนแล้ว ทั้งในการออกเสียง ณ หร่วยเคลื่อนที่ (Mobile Unit ) และการออกเสียงทางไปรษณีย์ 9,209 ใบ ภาพรวมการออกเสียงของคนไทยในนิวเซาท์เวลส์ ซิดนีย์ ได้ออกเสียงเห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
นายนฤชัย นินนาท กงสุลใหญ่ ณ นครชิดซีย์ กล่าวถึงการจัดการเลือกตั้งและออกเสียงประชามติว่าสถานกงสุลใหญ่ได้ดำเนินการกฎหมาย ระเบียบที่ กกต.กำหนด เพื่อให้การดำเนินการทุกอย่างเป็นไปอย่างถูกต้อง โปร่งใส ซึ่งการลงทะเบียนจอใช้สิทธิออกเสียงนั่นได้ดำเนินการในหลายรูปแบบเพื่อให้คนไทยเข้าถึงได้มากที่สุด โดยประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อทุกช่องทางของสถานกงสุล รวมทั้งได้มีการลงพื้นที่ย่านไทยทาวน์ ชักชวนให้คนไทยลงทะเบียนให้มากที่สุด ทำให้มีคนไทยลงทะเบียนที่นิวเซาท์เวลส์ ซิดนีย์ 15,165 คน มาใช้สิทธิ 12,720 คน หรือร้อยละ 83.87 ซึ่งผู้ลงทะเบียนสูงกว่าการเลือกตั้งปี 2566 ขณะที่ประชาใตินอกราชอาณาจักรครั้งแรก มีคนลงทะเบียน 10,829 คน มีผู้ 9,209 คน หรือ ร้อยละ 85.04 ซึ่งการออกเสียงเป็นไปอย่างราบรื่น พร้อมยอมรับว่าเกิดปัญหาทุกครั้งที่เกิดการเลือกตั้งนอกราชอาณาจักรเพราะมีผู้ลงทะเบียนเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆโดยเฉพาะทางไปรษณีย์ซึ่งเป็นปัญหาเหนือการควบคุม ที่อัดส่งไปช้าหรือเกิดความผิดพลาดบ้าง แต่สถานกงสุลใหญ่ได้ดำเนินการแก้ไขปัญหาเพื่อให้คนไทยได้รับความสะดวกในการออกเสียง โดยจะขอนำมาพูดหลังจากจบการเลือกตั้งและออกเสียงประชามติเพื่อรวบรวมประเด็นปัญหาและข้อจำกัดส่งไปยังกระทรวงต่างประเทศและกกต.เพื่อปรับปรุงและพัฒนาในครั้งต่อไป
ทั้งนี้จากจำนวนคนไทยที่ลงทะเบียนออกเสียงและเลือกตั้งในออสเตรเลียเป็นจำนวนมาก สะท้อนถึงความตื่นตัวแม้จะไม่ได้มีจำนวนมากที่สุด โดยจากการลงพื้นที่พูดคุยกับชุมชนชาวไทยทราบว่ามีความสนใจและตื่นตัวติดตามข่าวสารในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่เฉพาะช่วงเลือกตั้ง และรู้จักที่จะใช้สิทธิ์ของตัวเองแม้จะอยู่ในต่างประเทศ เพราะมีญาติพี่น้องเพื่อนฝูงอยู่ที่ประเทศไทย จึงมีความประสงค์อยากจะช่วยพัฒนาประเทศ อยากมีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางอนาคตของประเทศไทย รวมทั้งสถานกงส่วนใหญ่ก็ได้ลงพื้นที่ออกประชาสัมพันธ์เข้าถึงคนไทยมากที่สุดเพราะไม่อยากให้คนไทยเสียสิทธิ์ โดยอยากให้ทุกคนรับทราบรับรู้ข้อมูลในการใช้สิทธิ์อย่างไรรูปแบบไหน
สำหรับการนับคะแนนประชามตินอกราชอาณาจักร ถือเป็นครั้งแรกนับที่หน่วยต่างประเทศ ภายหลังจากที่ได้รับบัตรที่ลงคะแนนเสียงแล้วก็นำไปหย่อนลงในกล่องมีการเก็บรักษาความปลอดภัยอย่างแน่นหนาก่อนเบิกนำมานับคะแนน โดยกระบวนการนับคะแนนต้องทำให้เกิดความมั่นใจว่าบัตรทุกใบที่ออกเสียง ต้องเก็บรักษาในที่ปลอดภัย โดยการนับคะแนนก็มีเจ้าหน้าที่และอาสาสมัครที่ผ่านอบรมมาช่วยนับคะแนน เป็นไปตามระเบียบ มีการถ่ายทอดสอดผ่านยูทูปของสถานกงสุลให้ประชาชนได้ติดตาม เปิดให้มีการสังเกตการณ์และสามารถทักท้วงการนับคะแนน และภายหลังนับคะแนนแล้วก็จะนำบัตรกลับไปเก็บที่สถานกงสุลใหญ่ 2 ปี ก่อนทำลาย ซึ่งการนับคะแนนเป็นไปด้วยความเรียบร้อยราบรื่น โดยจะรายงานผลการนับคะแนนออนไลน์ผ่านระบบ Oversea Voting Monitoring System ของกรมการกงสุล และรายงานในรูปแบบเอกสารไปยังกระทรวงการต่างประเทศส่งต่อไปยัง กกต. ขณะบัตรเลือกตั้งนั้นได้ส่งกลับประเทศไทยครบทุกบัตรก่อนที่จะถึงกำหนดให้ส่ง ขอให้คนไทยสบายใจได้ พร้อมกันนี้ก็ขอขอบคุณคนไทยที่ลงทะเบียนและออกมาใช้สิทธิลงคะแนน ย้ำว่าคนไทยในออสเตรเลียตระหนักถึงสิทธิและรักษาสิทธิของตัวเองเพื่ออนาคตของประเทศไทย โดยตัวเลขผู้ใช้สิทธิเพิ่มขึ้นจากการเลือกตั้งเมื่อปี 2566 เป็นเพราะคนไทยตระหนักและรู้ถึงสิทธิ์ของตัวเองเป็นอย่างดีแม้จะอยู่ไกลบ้าน รวมทั้งการประชาสัมพันธ์ของสถานกงสุลใหญ่อีกด้วย ดังนั้นขอให้คนไทยได้ติดตามข้อมูลข่าวสารต่างๆที่มีความสำคัญจากทางสถานกงสุลอย่างใกล้ชิด
ด้าน ดร.ชวาลิน เศวตนันทน์ อาจารย์ปรำจำภาควิชา School of International Studies, Macquarie University
Sydney หนึ่งในคนไทยที่มาร่วมสังเกตการณ์การนับคะแนนประชามตินอกราชอาณาจักรกล่าวว่า กระบวนการกระบวนการทุกอย่างมีความชัดเจนและเป็นไปตามกติกา โดยเป็นครั้งแรกที่นับคะแนนประชามตินอกราชอาณาจักรเห็นคณะทำงานตรวจสอบข้อมูลจากเอกสารการดำเนินการทุกขั้นตอน โดยดำเนินการทุกอย่างตามระเบียบ มีความโปร่งใสและสามารถทักท้วงได้ การดำเนินงานราบรื่น
ส่วนความตื่นตัวมีส่วนร่วมของคนไทยที่อาศัยอยู่ในซิดนีย์ถือว่าเป็นอันดับ 1 ของโลกที่มีความตื่นตัวมากที่สุด เพราะทุกคนอยากจะลงทะเบียนให้ได้อยากจะเลือกตั้งและออกเสียงประชามติ โดยเริ่มให้ความสนใจตั้งแต่ที่ กกต.ประกาศให้ลงทะเบียนเลือกตั้งก็จะตั้งคำถามถึงสาเหตุที่ไม่สามารถลงทะเบียนได้ และมาช่วยงานสถานกงสุลใหญ่ในวันก่อนวันเลือกตั้ง ซึ่งนับว่าเป็นปรากฏการณ์ที่ดีของคนไทยในต่างแดนแม้จะอยู่ไกลแต่ก็มีความเป็นห่วงบ้านอยากให้ประเทศไทยพัฒนาไปในทางที่ดีขึ้น เป็นการส่งเสียง 1 เสียงไปถึงประเทศไทย
ดร.ชวาลิน ยังกล่าวถึงอุปสรรคปัญหาในการลงทะเบียนขอใช้สิทธิ์ที่ออกเสียงของคนไทยว่ายังเป็นปัญหา โดยมีการพัฒนามาจากครั้งก่อนๆ ซึ่งก็ขอชมเชยว่า กกต. ทำได้ดีขึ้นแต่ยังมีช่องทางที่สามารถปรับปรุงให้ดีขึ้นได้ เช่นในส่วนของการที่ให้ลงทะเบียนเลือกตั้งแยกกับประชามติ ซึ่งคนไทยที่อยู่ในออสเตรเลียไม่ทราบว่าต้องดำเนินการ 2 รอบ อีกทั้งระบบก็บังคับไม่ได้ยืดหยุ่นไปตามที่ควรจะเป็น อีกทั้งจะต้องใช้เอกสารในการยืนยันการใช้สิทธิ์ ซึ่งบอกว่าเป็นอุปสรรคเล็กๆน้อยๆระหว่างทาง ซึ่งคนไทยก็สะท้อนว่าระบบไม่เสถียรเพียงพอในการอำนวยความสะดวกให้กับคนไทย โดยอยากให้กกต.ได้พิจารณาและนำไปปรับปรุงระบบการลงทะเบียนออนไลน์รวมถึงการลงคะแนนออนไลน์ หรือ I-Voting แทนการใช้สิทธิที่หน่วยเลือกตั้งหรือลงคะแนนทางไปรษณีย์ โดยอยากเห็นทุกการเลือกตั้งเกิดการพัฒนาระบบให้ดียิ่งขึ้น โดยเริ่มดำเนินการในการออกเสียงประชามติซึ่งมีความซับซ้อนน้อยกว่าการเลือกตั้ง ที่ยังต้องจัดการออกเสียงประชามติอีก 2 ครั้ง ในการถามความคิดเห็นของประชาชนถึงรูปแบบการแก้ไขรัฐธรรมนูญและการเห็นชอบกับรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งเห็นว่าการออกเสียงทางออนไลน์น่าจะเป็นทางเลือกที่มีความน่าสนใจ และเชื่อว่าหากสามารถออกเสียงออนไลน์ได้ก็จะทำให้คนไทยที่ออสเตรเลียลงทะเบียนใช้สิทธิออกเสียงเพิ่มขึ้นเป็น 90% ขึ้นไปอย่างแน่นอน รวมถึงคนไทยที่อาศัยอยู่ในประเทศอื่นๆก็เชื่อว่าจะให้การสนับสนุนด้วย
ผู้สื่อข่าวรายงานว่าสำหรับปัญหาที่พบในการจัดการเลือกตั้ง สส.และออกเสียงประชามติในออสเตรเลีย โดยคนไทยส่วนใหญ่เห็นว่าการเปิดให้ลงทะเบียนออกเสียงประชามติน้อยเกินไป อีกทั้งระบบไม่มีความเสถียรและเกิดการให้กรอกข้อมูลเกี่ยวกับที่อยู่ ทำให้เกิดปัญหาในเรื่องการจัดส่งเอกสารไปยังผู้มีสิทธิ์ล่าช้า นอกจากนี้การกำหนดให้มีการออกเสียงผ่าน mobile unit ทำให้คนเข้าใจว่าเป็นการออกเสียงโดยใช้โทรศัพท์มือถือ ทำให้บางคนไม่ได้ไปใช้สิทธิ ณ หน่วยออกเสียงเคลื่อนที่ ทำให้คนส่วนใหญ่เสียสิทธิที่จะมีส่วนร่วมในการเลือกตั้งและออกเสียงประชามติ โดยได้มีการเสนอให้ กกต. ได้พิจารณาในเรื่องของการลงทะเบียนขยายวันลงทะเบียน ระบบที่ใช้ในการลงทะเบียนควรปรับปรุงให้สามารถยืดหยุ่นกับคนไทยที่อยู่ในต่างประเทศ และเปลี่ยนจากคำว่า mobile unit เป็นหน่วยออกเสียงเคลื่อนที่ โดยใช้ภาษาไทยเพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิด เพื่อให้คนไทยได้ใช้สิทธิตามที่ได้ลงทะเบียนไว้