ศูนย์แถลงข่าวร่วมสถานการณ์ชายแดนไทย – กัมพูชา ชี้ข้อสังเกต 8 ประเด็นทำให้ไทยถูกกล่าวหาละเมิดกฎหมาย-หลักมนุษยธรรม โดยระบุว่า กัมพูชาใช้สงครามข่าวสาร-บิดเบือน สวนทางการกระทำที่รุกล้ำ-ละเมิดอธิปไตยไทย รวมทั้งใช้โล่มนุษย์ และละทิ้งร่างทหารที่เสียชีวิตขัดหลักมนุษยธรรมขั้นพื้นฐาน
วันนี้ (4 ม.ค.69) ศูนย์แถลงข่าวร่วมสถานการณ์ชายแดนไทย – กัมพูชา ชี้แจงข้อกล่าวหาของกัมพูชาที่อ้างว่าไทยละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ และหลักมนุษยธรรม พร้อมตั้งข้อสังเกตรวม 8 ประเด็น คือ กรณีกัมพูชารุกล้ำอธิปไตยจริงหรือไม่นั้น ฝ่ายไทยยืนยันหลักฐานชัดเจนว่า กำลังติดอาวุธของกัมพูชา เข้ามาปฏิบัติการในพื้นที่การปกครอง และอำนาจอธิปไตยไทย เข้าข่ายละเมิดอธิปไตยของรัฐอื่น ซึ่งขัดต่อกฎบัตรสหประชาชาติและหลักกฎหมายจารีตประเพณีระหว่างประเทศ
กัมพูชาใช้พื้นที่พลเรือนหรือหมู่บ้านเป็นฐานทหาร โดยการนำกำลังทหาร อาวุธ หรือคลังยุทโธปกรณ์ไปตั้งในพื้นที่พลเรือน เป็นการละเมิดหลักการคุ้มครองพลเรือน (Civilian Protection) และเข้าข่าย การใช้พลเรือนเป็นโล่มนุษย์ (Human Shield) ซึ่งเป็นสิ่งต้องห้ามตามกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ
กัมพูชาใช้อาวุธยิงจากพื้นที่ชุมชนเข้ามาในฝั่งไทย โดยการโจมตีจากพื้นที่ที่มีพลเรือนอาศัยอยู่ ซึ่งไม่เพียงทำให้พลเรือนของตนเองตกอยู่ในอันตราย แต่ยังเป็นการจงใจเพิ่มความเสี่ยงต่อการตอบโต้ ซึ่งขัดต่อหลักความระมัดระวัง(Precaution) อย่างร้ายแรง
กัมพูชาใช้อาวุธยิงต่อเป้าหมายพลเรือนไทย โดยฝ่ายไทยมีรายงานความเสียหายต่อบ้านเรือน โครงสร้างพื้นฐาน และพื้นที่ชุมชน ซึ่งไม่มีลักษณะเป็นเป้าหมายทางทหารการโจมตีเช่นนี้เข้าข่าย การโจมตีพลเรือนโดยตรง ซึ่งเป็นอาชญากรรมสงครามตามกฎหมายระหว่างประเทศ
ฝ่ายกัมพูชายังยั่วยุให้เกิดการปะทะ โดยเป็นการยั่วยุทางทหารอย่างเป็นระบบ เช่น การเคลื่อนกำลังติดอาวุธ การยิงข้ามแดน หรือการละเมิดแนวหยุดยิง เข้าข่ายการคุกคามสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ และบ่อนทำลายความพยายามในการแก้ไขปัญหาอย่างสันติ
นอกจากนี้ฝ่ายกัมพูชาไม่ยอมเก็บกู้ร่างทหารของตนเอง ซึ่งตามกฎหมายมนุษยธรรมกำหนดให้คู่ขัดแย้งต้องค้นหา เก็บกู้ และปฏิบัติต่อผู้เสียชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรี การละเลยหน้าที่นี้ เป็นการละเมิดหลักมนุษยธรรมขั้นพื้นฐาน
ฝ่ายกัมพูชายังกล่าวหาไทยเรื่องการปฏิบัติขัดต่อหลักมนุษยธรรม ซึ่งภายใต้ความขัดแย้งสมัยใหม่นั้น การสื่อสารและสงครามข่าวสารถูกใช้ควบคู่กับการปฏิบัติทางทหาร ข้อกล่าวหาบางประการถูกนำเสนอ โดยไม่สะท้อนข้อเท็จจริงครบถ้วน แต่ประเทศไทยยึดหลักว่า “ข้อเท็จจริงต้องมาก่อนวาทกรรม”
ทั้งนี้ประเทศไทยได้เรียกร้องให้ประชาคมระหว่างประเทศ พิจารณาสถานการณ์บนพื้นฐานของกฎหมายระหว่างประเทศ หลักมนุษยธรรม และ หลักฐานที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่จากการบิดเบือนข้อมูล หรือการโฆษณาชวนเชื่อ
Q&A สถานการณ์ความขัดแย้งไทย-กัมพูชา โดยยึดกฎหมายระหว่างประเทศ หลักมนุษยธรรม และข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้
Q1: ใครเป็นฝ่ายเริ่มใช้กำลังทหารก่อน?
A: ประเทศไทยยืนยันว่า การใช้กำลังของไทยเป็นไปเพื่อการป้องกันตนเอง หลังเกิดการกระทำที่คุกคามความปลอดภัยของพลเรือนและกำลังฝ่ายไทยในพื้นที่ชายแดนไทย ไม่ได้มีนโยบายเริ่มต้นความรุนแรง และพร้อม
ให้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยกลไกระหว่างประเทศที่เป็นกลาง
.
Q2: ไทยละเมิดข้อตกลงหยุดยิงหรือไม่?
A: ประเทศไทยยึดมั่นข้อตกลงหยุดยิงอย่างเคร่งครัด และออกคำสั่งควบคุมกำลังพลในทุกระดับ หากเกิดเหตุการณ์ใด ไทยพร้อมสนับสนุนการตรวจสอบตามกลไกที่ตกลงร่วมกัน และพร้อมชี้แจงด้วยข้อมูลข้อเท็จจริง
.
Q3: มีการโจมตีพลเรือนหรือไม่?
A: ไทยไม่มีนโยบายและไม่มีเจตนาโจมตีพลเรือน การปฏิบัติการทางทหารของไทยยึดหลักการ...
- จำแนกเป้าหมาย (Distinction)
- ความจำเป็นทางทหาร (Military Necessity)
- ความได้สัดส่วน (Proportionality)
.
Q4: มีการใช้โบราณสถานหรือแหล่งมรดกโลกเป็นเป้าหมายหรือไม่?
A: ประเทศไทยเคารพการคุ้มครองทรัพย์สินทางวัฒนธรรมตามอนุสัญญาระหว่างประเทศ อย่างไรก็ตาม หากสถานที่ใดถูกนำมาใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางทหาร สถานที่นั้นอาจสูญเสียสถานะคุ้มครองชั่วคราว ตามกฎหมายมนุษยธรรม ไทยยึดหลักความระมัดระวังสูงสุดในทุกกรณี
.
Q5: ไทยใช้กำลังเกินกว่าเหตุหรือไม่?
A: การใช้กำลังของไทยอยู่ภายใต้ Rules of Engagement (ROE) ที่ชัดเจน เป้าหมายจำกัดเฉพาะทางทหาร และมุ่งลดผลกระทบต่อพลเรือนให้มากที่สุด ไม่มีการใช้กำลังเพื่อการลงโทษหรือการยึดครอง
.
Q6: มีการใช้อาวุธต้องห้าม เช่น ระเบิดลูกปราย หรือไม่?
A: ประเทศไทยปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศอย่างเคร่งครัด ไม่มีนโยบายใช้อาวุธที่ขัดต่อกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ หากมีข้อสงสัย ไทยพร้อมให้ข้อมูลผ่านช่องทางที่เหมาะสม
.
Q7: การส่งตัวทหารกัมพูชา 18 นาย กลับประเทศสะท้อนอะไร?
A: เป็นการยืนยันถึงหลักมนุษยธรรมและการเคารพกฎหมายสงคราม การปฏิบัติต่อผู้ถูกควบคุมตัวเป็นไปตามอนุสัญญาเจนีวา ภายใต้การประสานงานกับองค์กรที่เป็นกลาง ไทยเชื่อว่าหลักการมนุษยธรรมเป็นรากฐาน
ของสันติภาพที่ยั่งยืน
.
Q8: สุดท้าย ไทยต้องการยุติความขัดแย้งนี้อย่างไร?
A: ประเทศไทยต้องการเห็นการหยุดความรุนแรงอย่างถาวร ความปลอดภัยของพลเรือนทั้งสองฝ่าย การแก้ไขปัญหาผ่านการเจรจาการทูต ที่ยึดหลักสากลและกฎหมายระหว่างประเทศ ไทยเชื่อว่าสันติภาพที่แท้จริง ต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของความจริง ความรับผิดชอบ และหลักมนุษยธรรม